|
||||||||||||||||||
STRATEJİK YÖNETİM KONTOL SÜRECİDİR |
||||||||||||||||||
| Doç. Dr. Kutlu MERİH | ||||||||||||||||||
| GİRİŞ Stratejik yönetim öncelikle tepe yönetimin sorumluluğunda olduğundan, ve stratejik kontrol bunun (bizce) en önemli bileşeni olduğundan, tepe yöneticileri stratejik kontrol konusunda derinlemesine bir anlayışa varmalı ve stratejik kontrol uygulama prosedürlerine tam anlamı ile hakim olmalıdırlar. Tepe yönetim, örgüt içinde bir stratejik kontrol sistemi kurmak ve kullanmak doğrultusunda kararlı bir tutum ve inançlı bir yaklaşım içinde olmalıdır. Bu doğrultuda örgütsel kaynakların yöneltilmesi ve kullanılması da gerekecektir. Bu çalışmanın Temel düşüncesi stratejik kontrol ve stratejik yönetimin aynı süreç olduğudur. Buna göre kontrol etmek yönetmektir ve kontrol edememek yönetememektir. Bu anlayışa göre başarılı Bir kontrol sistemi kurmanın ve bundan yaralanmanın tepe yönetim için özel bir önemi olduğu görülmektedir. Aşağıdaki model, başarılı bir stratejik kontrol sistemi kurmak için gerekli olan temel değişkenleri belirlemektedir. Bu modele göre stratejik kontrol iki amaçtan birine ulaşmayı hedefler. Ya kazanılmış olan stratejik momentum sürdürülecek veya gereken an ve durumda yeni bir stratejik yöne atlanacaktır. Burada tepe yönetimin örgütün dört temel değişkeninin tutarlı ve ilişkili olmasını sağlaması gerekmektedir.
stratejik momentumu korumak veya yeni bir stratejik ivme kazanmak için,
tepe yönetimi tarafından oluşturulmalı veya bunlar stratejik amaçlar ile uyumlu hale getirilmelidir. STRATEJİK KONTROL Stratejik kontrol çeşitli stratejik denetleme ve eylem prosedürleri ile organizasyonların amaçlarına ve potansiyellerine ulaşmasını sağlamaktır. Bunun için kalitatif (intangible) ve kantitatif (tangible) ölçekler kullanılır. Buna göre stratejik kontrol prosesi üç temel bileşenden oluşur.
genel olarak ticari bir işletmede bu amaçlar aşağıdaki gibi olabilir.
burada genellikle kantitatif olan bu kriterler bazı kontrol sorunları yaratabilir. Öncelikle birçok kantitatif kriter kısa dönem kar amaçlarını yansıtmaktadır. Sahiplerin ve hissedarların kazanç baskısı firmaları kısa dönemli hedefler üzerinde yoğunlaşmaya zorlamaktadır. Ayrıca işletmelerin ve operasyonların gelişme sürecinde kantitatif kriterler için geçerli referans çerçeveleri de değişmektedir. Farklı muhasebe yöntemleri bir çok kantitatif kriter için farklı sonuçlar üretebilir. Bu nedenle kontrol sürecinde muhasebe prosedürlerinin yeknesak olarak kullanılması gerekir. MIS (management information systems) olarak bilinen ve informasyon teknolojisine dayanan yönetim sistemi stratejik kontrol sürecinde özel bir önem taşımaktadır. Organizasyonların genel kontrol süreçlerini incelemeden stratejik kontrolü tam olarak kavramak mümkün değildir. ÖRGÜTSEL KONTOLUN GENEL YORUMU Bir organizasyonun kontrolü, bu organizasyonun yaşam süreci içinde yer alan çeşitli aktivitelerin izlenmesi, değerlendirilmesi ve geliştirilmesidir. Kontrolün tanımı Kontrol her yöneticinin birinci sorumluluğudur. Burada kontrol, bir sürecin planlandığı gibi gerçekleşmesi ve ulaşması gereken yere ulaşmasını sağlamak olarak düşünülmelidir. Bir Organizasyon net karını yüzde on düzeyine ulaştırmayı planlıyorsa, kontrol bu hedefe ulaşmak için gelişmelerin gözlenmesi ve gerekli düzenlemelerin yapılmasıdır. Etkin bir kontrol yöneticilerin, izlenen süreçlerin sonuçları hakkında net bir anlayışa sahip olmasını gerektirir. Yöneticiler bundan sonra istenen sonuçlara yaklaşılıp yaklaşılamadığını İzleyebilirler ve gerekli durumlarda düzeltici önlemleri alabilirler. Yöneticierin kontrolu planların gerçeğe dönüşmesidir. Bu nedenle hangi gerçeğin planlandığı konusunda net bir anlayışa sahip olmalıdırlar. Kontrol sürecinin genel karakteristikleri Gerçek uygulamalarda yöneticiler kontrolü, aşağıdaki üç adım prosedürüne göre uygulamaktadır:
Bu yaklaşımın bir genel kontrol ilkesi olduğu unutulmamalıdır. Üretim kontrolü, stok kontrolü, Kalite kontrolü, stratejik kontrol gibi özel kontrol durumlarında bu ilkenin kontrol edilen sürece göre yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Stratejik kontrol uygulamaları Kontrol sürecini genel olarak kavradıktan sonra stratejik kontrolü daha ayrıntılı inceleyebiliriz. Burada stratejik kontrolü tanımlayacağız, niye çok önemli olduğunu göstereceğiz ve nasıl uygulanabileceğini inceleyeceğiz. Stratejik kontrolün tanımı Stratejik kontrol, stratejik yönetim süreçlerinin düzgün olarak çalıştığını izlemek için oluşturulan özel bir kontrol şeklidir. Doğası gereği stratejik planlama sürecinde oluşturulan hedeflere gerçekten ulaşıldığının sağlanmasıdır. Bu tanım stratejik planlamayı mekanikleştirip basite indirgemektedir. Konunun incelenmesi gerçekten bu sürecin ne kadar karmaşık olduğunu ortaya koyacaktır. Stratejik kontrolün amacı Stratejik kontrolün belki de en önemli amacı, stratejik aktiviteleri izleyerek ve değerlendirerek Tepe yönetimin örgütsel amaçlara ulaşmasına yardımcı olmaktır. Stratejik yönetim süreci örgütlerin dış ve iç çevresini değerlendirmeyi, örgütün vizyon, misyon ve hedeflerinin belirlenmesini, rakiplerle başa çıkarak örgütün bu hedeflere ulaşmasını sağlayacak araçların belirlenmesini ve örgütsel stratejiyi eyleme çevirecek bir plan oluşturulmasını içerir. Stratejik kontrol, stratejik yönetim sürecinin planlanan adımlarının uygun, tutarlı ve doğru çalıştığının belirlenebilmesi için gerekli olan geri-beslemeyi yaratır. Ayrıca karmaşıklaşan ve farklılaşan örgüt yapısının da entegrasyonunu sağlar. STRATEJİK KONTROL SÜRECİ Yöneticiler bir işletmeyi kontrol altında tutabilmek için iki yaklaşım izlerler.
Genelde çıktıları gözlemek ve ölçmek davranış kontrolünden daha kolaydır. Çoktılar esas olarak tangible ve nesnel olurlar. Bazı durumlarda ve özellikle servis organizasyonlarında çıktıları sayısal olarak ölçeklemek mümkün olmayabilir. Bir örgütün yaratıcılığı veya esnekliği ölçülemiyebilir. İşletmeler büyüdükçe ve fonksiyonları girişimli ve karmaşık oldukça çıktıları ölçeklemek de o ölçüde zorlaşmaktadır. Bu durumda işletmeler davranışları şekillendiren kontrol sistemlerini tercih ederler. Çıktı-davranış spektrumunda dört tip kontrol tekniği uygulanmaktadır.
kontrol sistemlerinin çeşitleri
Pazar kontrolü Firmanın rekabetçi ortamda rekabet gücünü yansıtan ölçeklerin kullanılmasıdır. Esas olarak Üç ölçü özel bir önem taşır.
Çıktı kontrolü Çıktı kontrolü için işletme yapısal mimarisi ile uyumlu performans hedefleri geliştirir.Bu hedefler bölümsel, fonksiyonel ve bireysel olabilir. Burada sorun çoklu hedeflerin yeknesak hale getirilebilmesi ve belirli bir öncelik sırasına konabilmesidir. Bürokratik kontrol Bürokratik kontrol süreci temel olarak bir prosedür ve bütçe disiplini ve bir stratejik audit metodolojisi gerektirmektedir. Stratejik audit kural ve prosedürlerin oluşturulmasını ve işletmenin uygulayacağı standartları içerir. Kurallar ve prosedürler Bir çok işletmede titizlikle uygulanan kural ve prosedürler önemli bir kontrol olanağı sağlar. Kurallara ve prosedürlere titizlikle uyulduğunda sonuçlar da genellikle aynı olacaktır. Bunun sonucu tutarlılık ve belirliktir ve bu da kontrol sürecinin amacıdır. Kurallar beklenmedik olayların dışında işlerin düzgün ve sorunsuz yürütülebilmesini sağlar. Bütçe disiplini Bütçeler muhtemelen en yaygın olarak kullanılan kontrol yöntemidir. Bütçe hazırlaması firmanın kaynaklarının çeşitli birimler arasında nasıl dağıtılacağını ve nasıl kullanılacağını Belirler. Bütçeler bu anlamda bir yetki ve inisiyatif devretme mekanizmasıdır. Diğer taraftan bütçeler standart bir kontrol mekanizmasıdır. Bütçeler hazırlandıktan sonra kontrol departmanı firmanın gelir ve giderlerini izler ve bütçe değerleri, gerçek değerler ve bunların sapmaları üzerine periyodik raporlar düzenler. Ufak İşletmelerde bu fonksiyon genellikle sahip-yönetici, şirket muhasebecisi veya bir serbest danışma şirketi tarafından gerçekleştirilir. Bu raporlar hazırlanarak, bütçenin ilgili kalemi ile Sorumlu olan departman yöneticisine gönderilir. Bu noktada sapmalar analiz edilerek gerekli olan düzeltme önlemlerinin alınması gündeme gelmektedir. Etkin bir bütçe kontrol sisteminde Departman yöneticileri bütçe sapmalarını kurmayları ile gözden geçirerek gerekli önlemleri belirlemektedir. Bu süreç işletmenin eylemsel (operational) düzeyinde başlayıp yönetsel (executive) düzeyine doğru tekrarlanarak yükselir. Tepe yönetim düzeyinde raporların, sapma nedenlerini ve alınması gerekli önlemleri özetlemesi gerekmektedir. Kuşkusuz ki bütçeler sadece bir tahmin tekniğidir ve revize edilmeleri gerekebilir. Büyük İşletmelerde tepe yönetimi dönemsel olarak toplanarak bütçeleri gözden geçirmekte ve Revize etmektedir. Sonuç olarak bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve revizyonu başarılı bir stratejik yönetim için anahtar uygulamalardır. Örgütsel standartlar örgütsel standartlar, örgütsel hedefleri ölçeklemek için geliştirilmişlerdir. Bunlar örgütsel performansı kendi perspetifinde gösteren nirengi noktalarıdır. İşletmelerin kullandıkları özgün standartlar firmadan firmaya değişebilmektedir. Kural olarak yöneticiler, örgütsel amaçlarla ilişkili olan bütün uygulama alanlarında geçerli olan standartları geliştirebilmelidir. General Electric tarafından çok önceden geliştirilen aşağıdaki standartlar 1990 larda bir çok firma tarafından kullanılan tipik örneklerdir.
1990 larda standart belirleme çabaları benchmarking uygulaması olarak büyük popularite kazandı. Bu kontrol tekniğinde firma kendi fonksiyonlarını, örneğin alacaklar hesabı takibini bu fonksiyonu başarı ile gerçekleştirdiği bilinen bir başka firma ile karşılaştırmaktadır. Sorunlar Diğer kontrol şekillerinde olduğu gibi bürokratik kontrol da kendine özgü sorunlara sahiptir. Bürokratik kontrol büyük ölçekli işletmelerin yönetiminde temel ve kaçınılamaz bir yöntem olduğu için bu sorunlara daha dikkatli eğilmek gerekmektedir. GEREKLİ DÜZELTİCİ ÖNLEMLERİ ALMAK Yöneticiler örgütsel performans ölçülerini toplayıp bunları var olan hedef ve standartlar ile karşılaştırdığında, gerekli durumlarda düzeltici önlemleri de alabilmelidir. Düzeltici eylem İşletmenin operasyonlarında, hedeflerine daha etkin ulaşabilmesi ve standartlara uygun gelişebilmesi için gerekli olan uyarlamalardır. Düzeltici eylem, bir ürünün fiyatını değiştirmek gibi basit bir müdahale olabileceği gibi, bir bölümün kapatılması veya bir firmanın satın alınması gibi karmaşık bir eylem de olabilir. STRATEJİK AUDİT Bir stratejik audit, organizasyonun stratejik yönetim sürecinde etkilenen aktivitelerin gözlenmesi ve değerlendirilmesidir. Böyle bir audit çok kapsamlı olabilir ve stratejik yönetim sürecinin bütün aktiviteleri ile ilgilenebilir veya odaklanmış bir yaklaşımdır ve sadece belirli bir kısmı ele alır. Ayrıca stratejik audit oldukça formal olabilir ve kesin tanımlanmış örgütsel kural ve prosedürlerin işleyişi ile ilgilenebilir veya informal olabilir ve sadece hangi stratejik önlemlerin ne zaman alındığı ile ilgilenebilir. Kapsamlı veya dar, formal veya informal olsun stratejik audit, ilgili fonksiyonları entegre edecek şekilde yapılmalıdır. Bu gerekleri saptamak için stratejik auditler genel olarak fonksiyonlar-arası takım ve müdürler tarafından yapılır. Stratejik auditlerin uygulanması için herhangi bir belirgin yöntem bulunmamaktadır. Her organizasyon kendi özel koşullarına uygun audit yöntemlerini kendi geliştirmek durumundadır. Stratejik audit ölçme yöntemleri Kalitatif örgütsel ölçümler
kantitatif örgütsel ölçümler
ETKİN KONTROL SİSTEMLERİNİN TASARIMI Bu günün işletmecilik ortamında ve medya dünyasının olanaklarında yaratılabilen veri ve enformasyon öyle ölçeklere ulaşabilir ki bütün bir kontrol sistemi anlamsız hale gelebilir. Etkin bir kontrol sistemi aşağıdaki temel gerekleri karşılamalıdır.
İşletmenin belirli bir alanını kontrol edebilmek için yönetimin ihtiyaç duyabileceği enformasyon en düşük düzeyde olmalıdır. Çok fazla bilgi de çok az bilgi kadar yararsızdır. Kontrol sistemi işletmenin temel amaçları ile bağlantılı olmalıdır. Neyin gerekli olduğu kadar neyin gerekli olmadığı konusunda da uyarabilmelidir. Çok sık ve çok hızlı geri besleme daha etkin kontrol anlamına gelmemektedir. Burada sorun enformasyonu yönetimin kullanabileceği bir anda hazır etmektir. Uzun dönemli bir araştırmanın sonuçlarının sık sık açıklanması projenin başarısını engelleyebilir. Kontrol sistemlerinin ürettiği enformasyon, işletmede bunu kullanabilecek ve gerekli önlemleri alabilecek durumda olan yöneticilere ulaşabilmelidir. Bir rapor herhangi bir yöneticiye sadece bilgi edinme amacı ile ulaşırsa ihmal edilebilir ve bu durum gerçekten gerekli olan raporların da ihmal edilmesine yol açabilir. Etkin bir kontrol sisteminin temel özelliği karmaşıklığı değil basitliğidir. Şayet bir kontrol sistemini uygulamak, onun nasıl çalıştığını ve neyi kontrol ettiğini anlamak için ciddi bir çaba gerektiriyorsa bunu yeniden düzenlemek gerekmektedir. Etkin bir kontrol sistemi sadece sayısal kriterlere göre değil, politik ortamın değişimi, tüketici beklentilerinde değişimler gibi kalitatif olguların da değişimine sinyal verebilmelidir. ENFORMATİK KONTROL İşletmenin kontrolü ve aktif korunması yönetim sürecinde özel bir anlam taşır. Bu her yöneticinin birincil sorumlulukları arasındadır. Değişen işletmecilik ortam kontrolü şimali etkisinden önemli hale getirmiştir. Ekonomik ortamda değişim, teknolojik değişim, artan hukuki yükümlülükler kontrolü giderek daha disiplinli olarak organize edilmesi gereken bir fonksiyon haline getirmektedir. Örgütsel işlemler giderek daha bilgisayar bağımlısı haline geldiğinden otomasyon sistemlerinin kontrolü bu süreçte özel bir önem taşır. Aktiflerini kontrol etmek ve bunları korumak için yöneticiler aktiflerin ve bunların gerçek değerinin ne olduğunu bilmeleri gerekmektedir. Yöneticiler mevcut aktiflerini sınıflandırmalı ve bu sınıflandırmayla tutarlı koruma prosedürleri belirlenmelidir. Uygulama program aktifleri için kullanıcılara, bilgi işlem yöneticilerine programcıları ve bilgisayar platformu satıcılarına bazı sorumluluklar düşmektedir. Otomasyon yöneticileri bu bireysel sorumlulukların etkin ve dikkatli bir şekilde yüklenildiğine özen göstermek durumundadırlar. Uygulama süreçleri harekete geçtiğinde, tronsoetion generation, veri hazırlama veri giriş, bilgi işlem ve veri dökümü konularında kontrol norm ve prosedürleri oluşturmalıdır. Uygulama programının çalışması, sistemin norm ve prosedürlere uygun olarak çalıştığını belirleyecek raporlar üretecektir. Bazı enformasyon aktifleri özel bir önem taşırlar. Bunlar diğer aktiflerin kontrolünde veya bazı kritik veri dosyalarına erişimde rol alabilirler. Sistem kontrol programları, database yönetim programları, nakit tahsis programları bu tür bir özellik taşır. Bu kritik programlar sıkı bir kontrol altında tutulmalı kayıt işlem ve bölüm prosedürleri dikkatle oluşturulmalıdır. MERKEZİ KONTROL - MERKEZKAÇ YÖNETİM Günümüzün işletmecilik ortamında temelden, derinlemesine ve çığır açıcı bir değişim gözlenmektedir. Ortam giderek daha karmaşık hale gelmekte ve bu karmaşıklık, telekomünikasyon ve bilgi işlem kapasitelerindeki olağan ilerlemelerle kontrol altına alınma çabaları gözlenmektedir. Bu gelişmeler işletmecilik yapısını anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Merkezcil yönetime karşı merkezkaç yönetim tartışmalarının uzun bir geçmişi bulunmaktadır. İşletmelerdeki yeni yapılanma ve globalleşme bu tartışmayı bir sonuca doğru götürmektedir. Son gelişmeler operasyonel kontrolü desantralize etmek ve karar vermeyi operasyonel merkezlere doğru yaymaktır. Birçok firma için merkezkaç kar merkezi uygulaması norm haline gelmiştir. Kısıtlı merkezi kontrol ile merkezkaç uygulamalar geçmişte gözlenmekteydi. Buna karşı enformasyon teknolojisi, telekomünikasyon teknolojisi ile birlikte yöneticilere en uygun olanakları sunmaktadır. Karar verme ve operasyonel kontrol, operasyonel bölümlere devrederken, yöneticilere enformasyon On-Line olarak gerçek zamanda ulaşmaktadır. TELEKOMÜNİKASYONUN ETKİLERİ Telekomünikasyon teknolojisindeki ilerlemeler ve bunların işletme yönetimi için uyarlanması parlak sonuçlar doğurmaktadır. Enformasyon sistemleri ile network bilgi işlemin birleşmesi yöneticilere uygulanmalarını daha geniş alanlara yaymak olanaklarını sağlamaktadır. Telekomünikasyon sistemleri zaman ve mekanı kısaltarak yeni ilişkilerin ve stratejilerin oluşturulmasını kolaylaştırmaktadır. Yöneticiler örgütsel etkinliği arttırarak yenilikleri teşvik etmektedir. Bu yaklaşımla Almanya’da tasarımlanan otomobiller Kore’de üretilmekte ve Amerika’da satılmaktadır. KONTROLÜN ANLAMI Kontrolün anlamı, yöneticilerin kuruluş içinde önem taşıyan uygulamaların ayrıntılarına hakim olabilmesidir. Yöneticiler kontrol prosedürleri aracılığı ile ne, ne zaman, niçin, nasıl, nerede, ne kadar gibi soruların cevaplarını bilmektedirler. Kontrol aynı zamanda gerçek uygulamalarla, planlanan uygulamalar arasındaki farkların belirlenebilmesidir. Tam kontrol altındaki bir kuruluşta planlanan ve uygulanan arasındaki fark sürekli olarak bilinebilmektedir. Aynı zamanda yöneticiler plan yapmalarına ve onu dış gelişmelere karşı etkin düzeltme olanakları da düzenlemiş olmalıdır. Yöneticiler sürekli bir düzenlenmiş bilgi alımına sahip olmalı ve uyarı enformasyonuna reaksiyon verebilecekleri olanaklar bulunmalıdır. Ayrıca düzeltici önlemlerin sonuçları da gözlenebilmelidir. Kontrol enformasyon teknolojisi yöneticileri için özel bir önem taşımaktadır. İyi kontrol edilen bir kuruluşta bilgi işlemin fonksiyonu düşünülse bundaki aksamaların nelere yol açabileceği açıktır. Aşağıdaki nedenler kontrolün stratejik önemini özetlemektedir. KONTROLÜN ÖNEMİ
Kontrol gerekleri ve doğru kayıt tutma firmalar için esasta bir yasal zorunluluktur. ÖRGÜTLER NİYE FARKLIDIR? Örgütler yapısal olarak temel benzerlikler taşımakla birlikte esas olarak birçok bakımdan farklılıklar taşımaktadır. Örgütler amaçlarında ve bunlara ulaşmak için uyguladıkları yöntemlerde ve sahip oldukları değer sistemlerinde farkederler. Bazı örgütler baskıcı (ordu), bazıları faydacı (ticaret), bazıları ise normatif (üniversite, hastane) amaçları izleyebilir. Bu amaçlar örgütlerde izlenecek yöntem ve prosedürleri belirtmekte ve kendilerine özgü bir örgüt kültürünün doğmasına neden olmaktadır. Örgütler farklı gruplara hizmet ederler. Bazıları kendi üyelerine, bazıları müşterilerine, hisse sahiplerine ve ya kamuya hizmet verirler. Örgütlerin sosyal rolleri (fonksiyon) de farklıdır. Bazıları doğrudan politika yaparak toplumdaki çıkar ve pozisyonların dağıtımını etkiler, bazıları doğrudan ekonomik rol oynar. Hastanelerin sağlığı koruma ve geliştirme mahkemelerin adaleti sağlamak gibi rolleri bulunur. Diğer taraftan örgütsel kültür değişime karşı da güçlü bir engel rolü oynamaktadır. Bu özellikle teknolojik değişim için doğrudur. Ortaklaşa kabul gören kültürel değerleri tehdit eden bir teknolojik değişim oldukça güçlü bir direnişle karşılanmaktadır. Genel olarak örgütsel kültürlerin enformasyon teknolojilerinden çok daha güçlü olduğu gözlenmektedir. Buna göre birçok organizasyon temel kabullerinde değişimi önlemek için hemen her şeyi yaparken, yeni teknolojiler genel olarak mevcut kültürlerin desteklendiği ortamlarda başarılı olmaktadır. Diğer taraftan bazı uygulamalarda yeni bir teknolojinin başarısı mevcut kültürün doğrudan gündeme getirilmesini gerektirmektedir. Bu durumlarda kültürel değişimin teknolojik değişimden de yavaş gerçekleştiği gözlenmektedir. ENFORMASYON SİSTEMİ NEDİR? Enformasyon sistemi, bir kuruluşun operasyonel, taktik ve stratejik aktivitelerine, normal veya elektronik olarak enformasyon sağlayan sosyo teknik bir organizasyondur. STRATEJİK KONTROL İÇİN İNFORMASYON Başarılı bir stratejik kontrol , işletmenin çeşitli fonksiyonlarının performansı ve standartlara uygunluğu ile ilgili geçerli, güncel ve güvenilir informasyon gerektirmektedir. Böyle bir enformasyonun eksikliği halinde, stratejik kontrol sürecinin firmayı amaçladığı başarı düzeyine tutarlı bir şekilde ulaştırması mümkün olmayacaktır. Güvenilir, zamanında ve geçerli informasyon stratejik kontrol sürecinin can damarıdır. Bu güvenilir, geçerli ve zamanında enformasyonu toplamak için bütün organizasyonlar bir şekilde formal bir sistemi geliştirmek ve yürütmek durumundadır. Bu tür sistemlere genel Olarak Management Information system (MIS) adı verilmektedir. Bu sistemler özü itibarı ile Bilgisayar teknolojisine bağımlı değildir. Geleneksel muhasebe sistemleri de temel bilgi sistemleridir. Bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler bu tür sistemlere güçlü bir altyapı kazandırarak uygulama potansiyellerini genişletmiştir. Bir yönetim bilgi sistemi genel olarak Yöneticilerin strateji formülasyonu ve stratejik kontrol çalışmaları için bilgi sağlayan formal bir sistemdir. Bunların karmaşıklığı veya teknolojisi değil yöneticilere sistematik ve tutarlı bilgiler sağlayabilmesi önem taşır. MIS projelerinin dikkatli tasarımı ve uygulanması özel bir önem taşır. Bu tasarım ve uygulama İşletmenin stratejileri ile tutarlı olduğu zaman bir MIS in değeri yükselir. Bundan başka aşağıdaki kurallara da özen gösterilirse bir MIS in başarısı daha da yüksek olur.
Stratejileri ile MIS lerini uyumlu hale getiren işletmelerin stratejik bir avantaj yakalayacakları açıktır. Bir stratejinin başarılı olama şansı, bu stratejinin ne ölçüde başarılı olduğuna dair bilgi sağlayabilecek bir MIS olması halinde daha yüksek olacaktır. Yetersiz bir MIS yapısının göstergeleri Stratejik kontrol sürecinin başarısı büyük ölçüde geçerli ve güvenilir örgütsel performans değerlerine bağlı olduğundan, yöneticiler sürekli olarak MIS yapılarının stratejik kontrol amaçları için yeterli düzeyde bilgi sağlayabildiğini test etmelidir. Böyle bir yetersizlik gözlendiğinde yöneticiler sistemdeki yetersizlikleri yok edecek önlemleri acil olarak almalıdırlar. Enformasyon sistemlerindeki boşlukların kapatılması bazı hallerde olağanüstü zor ve hatta olanaksız olabilmektedir. |
||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
