Örgütsel liderlik bakisi çerçevesinde karizmaya yönelik ilk açiklamalari yapan kisilerden birisi Etzioni'dir. Ilk baskisini 1961 yilinda yaptigi "Karmasik Örgütlerin Mukayeseli Bir Analizi" adli kitabinda Etzioni çok genel anlamda karizmayi "Bir aktörün, diger aktörlerin normatif yönelimleri üzerindeki derin ve yaygin etkisini kullanma yetenegi" olarak tanimlamis ve bu ifade ile karizmanin nihai olarak bir kisinin gücüne bagli olan normatif güç oldugunu vurgulamistir." Etzioni normatif güç deyimi ile sembolik ödül ve cezalarin tahsis edilmesine ve harekete geçirilmesine (manipüle edilmesine) dayanan gücü kastettigini ifade etmistir.

Bu günkü anlamda olmasa da örgütsel karizrriatik liderlikle ilgili bir baska açiklama 1974'te Berlew tarafindan verilmistir(14). Berlew, liderlikle ilgili o güne kadar yapilmis olan liderlik arastirmalarinin genel olarak örgütlerde insanlari heyecanlandiran hususlarin neler oldugunun belirlenmesine yeterince ilgi göstermediklerini ifade ederek, karizma gelistirmek isteyen bir kisinin heyecan yaratan faktörleri dikkate almasinin bir gereklilik oldugunu öne sürmüstür.

Berlew, karizmatik liderligi, izleyicilerin gözünde heyecan uyandirmasi gereken üç liderlik davranis seklinin sergilenmesi olarak görmekte ve söz konusu davranislari da: a) örgüt için genel bir vizyon gelistirme, b)viryon çerçevesinde deger yönelimli firsat ve eylemleri yaratma (test edilecek firsatlar saglama, toplum çikarina olan eylemlerle ilgilenme firsatlari saglama, bir görevi tizellikle iyi bir sekilde basarma sansi saglama gibi) ve c)örgüt üyelerinin kendilerini daha güçlü olarak hissetmelerini saglama seklinde siralanmistir.

Yukarida belirtilen davranis özelliklerinden ikincisinin daha önceki karizma açiklamalarindan büyük bir farklilik arz etmemekle birlikte, birinci davranis özelligi olarak belirtilen vizyon gelistirmenin, 1980'li yillardan itibaren ortaya çikan tüm durumsallik ötesi yeni liderlik yaklasimlarinin temel motife olmasi ve yine üçüncü özellik olarak belirtilen güçlülük duygusu yaratmanin da son yillarda gittikçe yayginlasan yetkilendirme (empowerment) olgusunun izlerini tasimasi, Berlew'in karizma yaklasiminin bu çalismaya alinmasinin en önemli nedeni olarak düsünülmelidir.

Örgütsel liderlikte karizmaya yönelik ilk açiklamalardan birisi de Oberg tarafindan getirilmistir. O güne kadar yapilan karizma açiklamalarini dinsel motifleri içeren yaklasimlar olarak niteleyen Oberg, karizmanin dünyevi, kar amaçli örgütler için nasil uygulanabilecegi hususu ile ilgilenmistir.

Oberg, karizmatik liderligin kriz durumlarinda ve kurumsal degerlerin yüceltilmesinde özellikle önem kazandigini belirterek, karizmayi kismen durumsal bir perspektiften ele almistir. Bu noktadan hareketle, bir kisiye karizma atfedilmesine neden olabilecek 5 temel faktörü su sekilde ifade etmistir(15).

1. Liderin kisisel nitelikleri: Geçmiste önemli basarilar gösterme, kendini izleyicileri ile özdeslestirebilme ve onlara duyarlik; varligini duyumsatma gibi.

2. Izleyicilerle ilgili faktörler: Çalisanlarin korku ve sikinti duygusu içinde olmalari, yas ve hizmet süresi (genç insanlarin birine karizma atfetmesi,

yasli ve tecrübeli birine nazaran çok daha olasidir), çalisanlarin kurumla psikolojik bagliliklarinin niteligi. (örgüte olan yükümlülüklerini düsük olarak algilayan kisilerin birine karizma atfetme olasiligi da daha düsük olacaktir.)

3. Açik olmayan hedefleri ve araçlari içeren kararlarin verildigi durumlar: Bu tür kararlar genellikle örgürün üst düzeylerinde verilen kararlar oldugundan karizmatik liderligin de üst kademelerde ortaya çikmasi daha olasi olacaktir.

4. Bilinçli olarak efsane olusturma -ya da karizma yaratma- çabalari:Prestij göstergesi olan (genis masa, özel imtiyaz gibi) sembollerin kullanimi, ayinsel törenlerin kullanilimi, yönetsel senaryolara basvurma.

5. Bir sirket ideolojisi ya da inanci olusturma: Bir misyonun mevcudiyeti ve güçlülügü karizmaya katkida bulunacaktir.

Oberg'in karizma analizi, karizmaya katkida bulunan faktörlerin bir siralamasi görünümü arz etmektedir. Ancak bu faktörler karizmaya yönelik daha önceki açiklamalarda yer alan ögelerin basit bir karisimindan öteye geçememektedir. Keza, bu faktörlerin bazilarinda liderin hangi rolde oldugunun net bir tesbiti de yapilamamaktadir. Örnegin, örgütsel inançlar ve prestij sembolleri karizmatik liderin yarattigi faktörler midir? sorusuna Oberg'in açiklamalarinda net bir cevap alinamamaktadir.

Kisaca ifade etmek gerekirse, Oberg'in çalismasinin karizma ile ilgili olmakla beraber sistematik analiz açisindan yetersiz kalan ve böyle bir analizi gerekli kilan bir faktörler karisimi oldugu söylenebilir.