Hastane Enfeksiyonu

Hastanın hastaneye başvurusu sırasında varolmayan veya inkübasyon periyodu içerisinde olmayan bir enfeksiyon hastane enfeksiyonu (nosocomial infection) olarak sınıflandırılır. Genel olarak, hasta başvurusundan 48-72 saat sonra görülen enfeksiyonlar ile hastaneden taburcu olduktan sonra 10 gün içerisinde görülen enfeksiyonlar hastane enfeksiyonu olarak kabul edilir.

Sürveyans

Sürveyans, belirli bir populasyonda meydana gelen olaylar ile ilgili verilerin toplanması, yönetilmesi, analiz edilmesi ve raporlanması faaliyetlerini kapsayan dinamik bir süreçtir. Sürveyans, hastane epidemiyoloji programlarının oluşturulması için, hastane epidemiyoloji elemanlarına “baseline” nosokomial enfeksiyonu hızının saptanması; hastane enfeksiyon hızları veya dağılımlarındaki değişimlerin saptanması; anlamlı bir şekilde artan hızların incelenmesi; kontrol göstergelerinin oluşturulması ve hastane enfeksiyonlarının kontrolu için yapılan müdahalelerin etkin olup olmadığının belirlenmesi gibi konularda veri sağlar. Özetle, bir sürveyans programı aşağıda belirtilen aktiviteleri kapsamalıdır:

1. Gerekli verilerin belirlenmiş bir amaç ve tanımlammış bir zaman aralığı süresince toplanması,

2. Verilerin organize edilmesi ve yönetilmesi,

3. Verilerin analiz edilmesi ve yorumlanması,

4. Sonuçların, sistemde gerekli değişiklikleri yapabilecek kişilere iletilmesi.

Sürveyans Sistemleri için Veri Kaynakları

Bir hastanede enfeksiyonu olan hastalar hakkında bilgi toplamak için pek çok kaynak vardır. Tablo 1’de gerekli verilerin hangi kaynaklardan elde edilebileceği özetlenmektedir.

Sürveyans Yöntemleri

Enfeksiyon kontrol takımları, çeşitli sürveyans yöntemleri arasından kendi hastaneleri için en uygun olan yöntemi belirlemelidir. Tablo 2’de beş temel sürveyans yöntemi avantajları ve dezavantajları ile birlikte sunulmaktadır.

Vaka-bulma Yöntemleri

Araştırmacılar pek çok farklı vaka bulma yöntemi kullanabilirler. Aşağıda çeşitli vaka bulma yöntemleri özetlenmiştir:

1. Tüm tıbbi kayıtların incelenmesi

2. Seçilmiş tıbbi kayıtların incelenmesi

2.1. Laboratuvar raporları

2.2. Kardex tarama

2.3. Ateş ölçümü

2.4. Antibiyotik kullanımı

2.5. Ateş ölçümü ve antibiyotik kullanımı

2.6. Tekrar yatış kayıtları (enfeksiyon nedeni ile tekrar yatış)

2.7. Otopsi raporları

2.8. Servis görevlileri sürveyansı

2.9. Laboratuvar bazlı servis görevlileri sürveyansı

3. Risk faktörü bazlı sürveyans

4. "Sentinel sheet" sistemi (yoğun bakım ve özelleşmiş birimlerde)

 

Her bir vaka bulma yönteminin kendine özgü olumlu yönleri olmasına karşılık, her birinin de bazı kısıtlılıkları vardır. Konunun uzmanları arasında hangi vaka bulma yönteminin en iyi olduğuna ilişkin bir genel kabul sağlanamamıştır.

• İnsidans hızı (incidence rate)

• Prevalans hızı (prevalence rate)

• Atak hızı (attack rate)

• İnsidans yoğunluğu (incidence density)

• Overall nosocomial infection incidence density

  Device-specific incidence density

• Düzeltilmiş hızlar (adjusting rates)

  Yatış süresi (length of stay)

  Cihazlara maruziyet (exposure to device)

  Hastalığın ciddiyeti (severity of illness)

1. Inpatients with a central or umblical line who develop a primary bloodstream infection.

2. Total number of suspected or confirmed catheter related infections in patients with central lines, for which the catheter is removed or antibiotics (oral or parenteral) are ordered (during the designated reporting period), subcategorized by type of central line catheter, number of lumens, and type of infection.

3. Nosocomial infections.

4. Ventilated inpatients who develop pneumonia.

5. Selected inpatient and outpatient surgical procedures complicated by a surgical site infection (SSI).

6. Clinical service postoperative surgical site infection.

7. Readmission to the same hospital with a principal diagnosis of postoperative surgical site infection due to an internal prosthetic device, implant, or graft, within 183 days (six months) of a prior inpatient discharge during which there was an orthopedic operative procedure performed.

8. Readmission to the same hospital for any one of 13 clinical services for a postoperative surgical site infection as a principal diagnosis within 30 days of prior inpatient discharge during which there was an operative procedure performed.

9. Readmission to the same hospital for a postoperative surgical site infection as a principal diagnosis within 30 days of a prior inpatient discharge during which there was an operative procedure performed.

JCAHO Hastane Enfeksiyonları Performans Ölçüm Alanları

1. Mevcut pek çok yazılım enfeksiyon sürveyansı ile ilgili pek çok işi otomatize etmektedir (basitten -IDEAS/CDC-, en karmaşığa-LDS Hospital HELP/3M-).

2. İş-yönelimli veri analizi ve görsel sunum üreten genel amaçlı yazılımlar en iyi çözümler değildir. Genel yazılımların epidemiyolojik göstergeler konusunda zayıf olması ve bilimsel gösterim şekilleri ile iş grafikleri arasındaki büyük farklılıklarbu tip yazılımlar için gösterilebilecek en önemli farklılıklardandır.

3. Bilgisayarlar bilimsel yayınlara ulaşma konusunda önemli olanaklar sağlamaktadır. Literatüre ulaşma klinik uygulama sorunlarına yanıt bulma, araştırma politikalarının oluşturulması, araştırma önerisi hazırlama, salgın incelemesi ve bulguların yayınlanması gibi konularda temel bir öneme sahiptir.

4. Bilgisayarlar doküman hazırlama, veri işleme, fax, e-mail ve sesli mesaj gönderme gibi işleri otomatize etmenin yanısıra, dış dünya ile iletişim kurmada da çok önemli işlevlere sahiptir.

5. Bilgisayar destekli interaktif eğitim paketleri, hizmet içi eğitimde önemli olanaklar sağlamaktadır.

1. Pottinger JM, Herwaldt LA, Pearl TM. Basics of Surveillance. In: A Practical Handbook for Hospital Epidemiologists". Thorofare, NJ, SLACK Incorporated and The Society for Healhcare Epidemiology for America. 1998: 59-78.

2. Joint Commission on Accreditation of Healthcare Organizations. National Library of Healthcare Indicators: Health Plan and Network Edition. Chicago. 1997.

3. Association for Professionals in Infection Control and Epidemiology, Inc. Infection Control and Applied Epidemiology: Principles and Practice . Mosby, St Louis, 1996.

---