HASTANEDE ACIL SERVIS ORGANIZASYONU

Ayhan ÖZŞAHİN

GİRİŞ

Hastane, elektirik, elektronik, makina ve insaat mühendisligi açisindan kendine özgü nitelikler taşıyan bir kurumdur. Bir ünitenin tasarimi sirasinda, ilk düsünülmesi gerekenler: Konum (Ana bina içinde; Binayla baglantili veya bagimsiz), hasta sayisi, fiziksel genisleme olanaklari ve cihazlar için ayrilacak bütçedir.

Acil servis, ayri girisi olan zemin kattaki konumu ile bagimsiz görüntüsü vermesine karsin, hastanenin diger tüm birimleri ile, bölgedeki saglik, güvenlik ve sosyal hizmetlerle de yakin iliski içerisinde bulunmaktadir. Acil servis, herhangi bir uzmanlik ayrimi yapmadan, tüm hastalari kabul etmesi ve sonra yönlendirmesi yönünden, bir varis noktasindan çok ara istasyon özelligi tasir. Bu yüzden Acil Servisin dis tasariminda ayri araç (ambulans) ve insan girisi, ayri park yeri, planlanirken, iç tasarimda hastanenin diger servisleriyle rahat ve hizli baglanti olanagi istenir. Bu gereksinimleri, zemin katta, binanin kösesini içeren konum karsilamaktadir.

Konvansiyonel radyoloji ve BT ünitelerinin acil servise yakin olmasi, acil çekilen filmleri, acil girisimi yapan doktorlarin degerlendirmesi aliskanligi (gereksinimi) açisindan önem kazanmaktadir. Acil Servis Sorumlularinin özellikle konvansiyonel radyoloji ünitesini, servisin içerisinde veya hemen yakininda istedikleri gözlenmektedir.
Benzer yaklasim, yogun bakim üniteleri ve ameliyathaneler için de geçerlidir. Kritik hastanin sedye üzerinde klinikler arasinda uzun mesafeler katetmesi, özellikle ayri binalar arasinda tasinmasi kesinlikle istenmemektedir.

Hastalarin acil servis içerisinde izleyecekleri yol düzenlenirken, kritik hastalarla, hafif vakalarin ayri alanlari kullanmalarina özen gösterilmelidir. Dairesel dolasim (servisin bir ucundan girilip, diger ucundan çikilmasi) önerilmektedir. Hastanenin genel hasta girisi, acil hasta girisi ve personel girisinin ayri planlanmasi gerekmektedir. Acil servis girisinde, primer ressusitasyon cihazlari ve hastanenin diger bölümleriyle hizli haberlesme olanagi bulunmalidir.

Servis içerisinde, hemsire çalisma alani merkezi konumda olup, mümkün oldugu kadar çok hastaya direkt ulasabilmeye olanak saglamalidir. Doktor çalisma alani da merkezi konumda bulunmali, ancak gerektiginde gizlilik saglanabilmelidir.

Tip teknolojisinde en büyük gelisme tani alaninda olmustur. Son 30 yilda patlama tarzinda gerçeklesen yenilikler arasinda, bilgisayarli tomografi, dijital radyografi, manyetik rezonans, ultrasonografi sayilabilir. Gelismenin hedefi, taniya daha güvenilir, daha hizli ulasabilmek için daha küçük cihazlarin ve daha düsük maliyetli yöntemlerin kullanilabilmesidir. Dolayisiyla bu gelisme acil saglik hizmetleri için büyük önem tasimakta, ancak maliyetleri de önemli ölçüde artirmaktadir.

Gözlem için kullanilacak hasta yatagi sayisi için: Yilda 2.000 acil basvuruya bir yatak planlanmasi önerilmektedir. Ideal olani, bu yataklarin tek hastalik odalar seklinde organize edilebilmesidir. Ancak maliyetin yüksekligi, daha esnek çözümleri gündeme getirmektedir. Tekerlekli masalara monte edilmis cihazlar ve tekerlekli yataklarin kullanimiyla, çok yatakli koguslar oldukça kullanisli hale getirilebilir. Yine de, ajite ve ölümcül hastalar için, (en az % 10 oraninda) tek yatakli (iyi ses yalitimli) odalar planlanmalidir.

Acil servise yapilan basvurular ile tani ve tedaviye yönelik yapilan islemlerin sonuçlari, bilgisayar ortaminda saklanmalidir. Bu tür islemlerde yapilacaklar yazili protokollerle belirlenmeli ve personelin kullanimina sunulmalidir.

ACİL SERVİSLER

1. Birinci Sinif:

Hastane bünyesinde, veya bagimsiz Acil Yardim Merkezi olarak olusturulurlar. Komuta Merkezi ile iyi koordinasyonu saglanmalidir. Travmatik veya medikal sok veya presok halinde getirilen vakaya 1 dakika, diger vakalara 5 dakika içerisinde müdahalenin baslatilacagi, her tür ileri tetkik ve müdahalenin 20 dakika içerisinde baslatilacagi bir sistem organize edilir:

Fiziki Yapi:
Acil girisi ayri ve her an açik olacak sekilde düzenlenmelidir ve belirgin isaretlerle gösterilmelidir. En az 3 araçlik geçici park yeri bulunmalidir. Giristen baslamak üzere tüm servis, sedye ve tekerlekli sandalye kullanimina uygun düzenlenmelidir.
Hasta Kabul, Halkla Iliskiler, Güvenlik bürolari; Acil Servis girisinde, girise ve bekleme salonuna hakim konumda bulunmalidir. Bekleme Salonu büfe, yeterli oturma gruplari, tuvalet, telefon gibi olanaklari içermelidir. Girise yakin bir yerde, yeterli sayida tekerlekli koltuk ve sedye, hemen kullanilabilecek, ancak geçisi engellemeyecek sekilde yerlestirilmelidir.

Hasta muayene odalari, tek kisilik, veya hücreler tarzinda düzenlenmis, birden fazla kisi için olmalidir. Tibbi veya küçük cerrahi girisim ayri odada uygulanmalidir. Bunlardan baska acil serviste Radyoloji, Biyokimya, Mikrobiyoloji ve Parazitoloji, Hematoloji Laboratuvarlari; Kan Bankasi; Doktor, Hemsire, Hizmetli için çalisma ve dinlenme odalari; Hasta yikama odalari; Müsahade, Yogun Bakim odalari, Acil Ameliyathane, Dogumhane; Arsiv, depo, soguk depo, gasilhane hacimleri; Eczane; Yemekhane, Yönetim ve idari hizmetler için ayri bölümler; Telefon santrali ve telsiz için mekan; Bilgi-islem Merkezi, teknik hizmetler, kalorifer dairesi bulunmalidir.

Refakatçi trafigi, hizmetin aksamasina neden olmayacak sekilde düzenlenmelidir. Ses, isi, isik, toz, kaplama, tesisat, büyüklük açilarindan hizmete, görevli sayisina, kullanilacak teknolojiye uygun ortam düzenlenmelidir.

Insan Gücü:

Bu alanda uzmanlasmis doktor ve yardimci saglik personelinden (Acil Servis ve Ambulans Teknikeri) öncelikle yararlanilmalidir. Ayrica Uzman Doktorlar (genel cerrah, anestezist v.b.), Dis Hekimi, Eczaci, diger Yardimci Saglik Personeli (laborant, röntgen teknisyeni gibi), diger personel (temizlik, yemek, iletisim, tasima, güvenlik, halkla iliskiler, teknik - elektirik - elektronik - mekanik...) görev yapar.

2. Ikinci Sinif

Hastane veya poliklinik bünyesinde olusturulur. Hafif acil tibbi sorunlarla birinci sinif acillerde yigilma olmasini önlemek amaciyla kurulur.

Fiziki Yapi:

Giristen baslamak üzere tüm servis, sedye ve tekerlekli sandalye kullanimina uygun düzenlenir.

Hasta Kabul, Bekleme Salonu (yeterli oturma gruplari, tuvalet, telefon içermelidir.); Acil laboratuvar, radyoloji (basit görüntüleme tetkikleri); Doktor, Hemsire, Hizmetli için çalisma ve dinlenme odalari; Hasta muayene, müdahale odalari; Müsahade odasi bulunmalidir.

Ses, isi, isik, toz, kaplama, tesisat, büyüklük açilarindan hizmete, görevli sayisina, kullanilacak teknolojiye uygun ortam düzenlenmelidir.

Tibbi araç-gereç:

Basit Biyokimya, mikrobiyoloji ve hematoloji tetkiklerinin yapilabilecegi acil laboratuvar; Basit Görüntüleme cihazlari; Teshis ve tedavi araç-gereci (ambulans-reanimasyon araci tibbi donanimi gibi olabilir), küçük cerrahi müdahale araç-gereci, Gözlem yatagi, Dis Tedavi Bölümü bulunabilir.

Insan Gücü:

Hekimlikte Acil Vakalar konusunda uzman Doktor, veye acil hizmetler konusunda kurs görmüs Aile Hekimi veya Pratisyen Hekim, Dis Hekimi, Yardimci Saglik Personeli (Acil Servis Teknikeri öncelikle), Diger personel (temizlik, tasima, güvenlik) bulunabilir.Bir hastanin acil serviste geçtigi asamalar asagidadir:

PLANLAMA

Yetki dagilimi (Ambulans gönderme, hasta sevk etme, mesul müdür...) belli prosedürlere baglanmalidir.

Sistemin tiptaki gelismeleri takip etmesi için düzenleme (Üniversite, Bürokrasi ve Özel Sektör temsilcilerinin katilacagi bir komisyonun yilda bir kez standartlari yeniden düzenlemesi) ve veri toplama, degerlendirme ve bildirimi (Formlar, istatistikler...) için düzenleme gereklidir.

Finansman konusunda ödeme (devlet, sigorta, kisi) ve tahsilat (Sigorta, hastane, ambulans) yöntemleri belirlenmelidir.
 
ACIL HIZMETLERDE ILETISIM

Zamana karsi yaris seklinde yürütülen Acil Hizmetlerin çagimizda iletisim sektöründeki gelismelerden yararlanmasi kaçinilmaz bir gerekliliktir. Acil Yardim çagrisi için, özel ayrilmis kisa telefon numarasi yaninda, binalarda bulunan yangin ihbar zilleri, otoyollardaki, acil yardim telefonlari, telsiz ve diger haberlesme olanaklari kullanilir.

Ambulanslarin Komuta Merkezi ve hastanelerle telsiz araciligiyla iletisim kurabilmesi, yasam kurtarici etkiye (öneme) sahiptir. Uygulamada, hastanelerin sürekli telsiz dinlemesi kullanisli bulunmamistir. Hastane içinde, dahili çagri sistemleri kullanilmasi, dahili telefon hatlarindan, santrale konacak baglanti cihazlariyla telsiz hattina ulasilabilmesi maliyet/yararlilik orani açisindan en uygun çözümdür. Böylece olay yerinde ve yolda, hasta uzman doktor destegi alacaktir. Ayrica hastayi bekleyen acil servis gerekli hazirligi yapabilecektir.

Hastaneler arasi sevk protokolü olusturuldugu takdirde, yetkili personelin hizli iletisim olanagi saglanabilecek, böylece hastaneler arasi sevklerde sorun yasanmayacaktir.
Ayrica, hastane içerisinde veya yakin çevresinde olusabilecek büyük kaza v.b. hallerde, çabuk ve etkin yardim ulastirilabilecektir.

Acil durumlarda Zehirlenme Merkezlerinin sagladigi yarar, internet kanalinin da kullanilabilecegi hizli bilgi paylasimi çalismalarini hizlandirmistir. Ilaç firmalari, resmi kurumlar, üniversiteler, tabip odalari gibi çesitli kuruluslar, kullanisli ve ucuz sistem gelistirmek için çalismaktadir. Böylece hastaneden ambulansa ulastirilan destek çok daha genis kapsamli olarak kurumlasacaktir.

INSAN GÜCÜ

Acil hizmetler halen anestezi ve reanimasyon ile kaza (travma) cerrahisi uzmanliklarinca üstlenilmektedir. Ancak bu alana spesifik uzmanlasma da gelismektedir. Tip fakültelerinde ayri ana bilim dallari kurulmakta, özel mesleki örgütler, kurslar, kongreler yayginlasmaktadir. Ileride ambulans ve 1. Derece acil serviselerde, acil tipta uzmanlasmis hekimler görev alacaktir.

Yardimci saglik mesleklerinin uzmanlasmasi, bu alanda uzun zamandir görülmektedir. Amerika’da hekim yerine kullanilan bu grubun, hekimle birlikte çalismalarinin daha uygun oldugu görüsü yayginlasmaktadir.

Ambulans söförlerinin, otomobil sporlarindaki gelismelerden yararlandirilmasi ve ambulanstaki bazi tibbi malzemenin kullanimi ve bakimini üstlenmesi anlayisi yayginlasmaktadir.

YASAL SORUMLULUKLAR

Kisinin saglikli yasama hakki hukuk kurallarinin gözetimi altindadir. Buna göre uygulanacak tibbi girisimlerde asagidaki kosullarin gerçeklesmis olmasi gerekmektedir:
Tibbi girisimi yapacak kisi, tip meslegini yapmaya yasal olarak yetkili olmalidir.
Hastanin rizasi alinmalidir.
Yasalarin öngördügü kurallar gözetilmeli, tip biliminin kurallari ve verileri yanlissiz, eksiksiz uygulanmalidir.


Hastanin rizasinin hukuki açidan geçerli olabilmesi için asagidaki kosullarin gerçeklesmis olmasi gerekmektedir:
Hasta saglik durumunu, yapilacak tedaviyi bütün ayrintilari ile bilmelidir.
Tedaviye baski altinda olmadan, kendi hür iradesi ile razi olmalidir.
Rizanin yazili belge ile tespit edilmesi uygundur.


Acil tibbi girisim gerektiren hasta için yukaridaki kurallar geçerlidir. Hastanin bilinci yerinde degilse, akrabasindan (yazili) izin alinmalidir. Bunun da mümkün olamadigi acil durumlarda, bir tutanak düzenlenmelidir.

Hayati tehlike varliginda veya kuskusunda, ambulans gönderilmek zorundadir (Özel Ambulans Servisleri Yönetmeligi). Ambulans hastayi hastaneye tasimak zorundadir. Hastaneye hasta kabul edilmek ve protokol defterine kaydedilmek zorundadir. Hastanin kimligi, cinsiyeti, yasi, genel durumu ve muayene bulgulari, ayrica getiren kisinin kimligi kaydedilmelidir. Hasta (bilinci yerinde olmadigi durumda yakinlari) bu islemlerden herhangi birine riza göstermezse, yazili olarak tespit edilmelidir. Hasta veya yarali ile ilgili düzenlenen belgelerde, hayati tehlike (veya süphesi) varligi halinde mutlaka belirtilmelidir.

Hastane acil servisine getirilen hasta, hayati tehlike (veya süphesi) varliginda, yatirilmak zorundadir. Bos yatak bulunmamasi veya benzeri nedenlerle hastayi kabul etmemek hastaneye hukuki sorumluluk yükler. Hastaneye kabul edilip kaydedilen hastanin durumu, klinik ve laboratuvar bulgulariyla iyice degerlendirilir, bos yatak yoksa, veya ileri tetkik gerekiyorsa, stabilizasyon saglanir, gönderilecegi merkezle görüsülerek, uygunlugu teyit edilir, ancak ondan sonra, gerekli önlemler alinarak (yasam destegi, gerekli saglik personelinin refakati gibi) sevk edilir. Özel hastaneler, parasi olmadigi için hastaya acil tedaviyi yapmaktan kaçinamazlar, ancak gerekli önlemleri alarak sevk edebilirler.

Türk Ceza Kanununun 530. Maddesine göre, bir kisi üzerinde suç niteliginde belirti saptayan hekim ve ebeler bu durumu ihbara zorunludur. Örnegin biçaklanma, kursunlanma, tecavüz, zehirlenme gibi olaylar mutlaka Cumhuriyet Savciligi’na ihbar edilmelidir. Vaka ölü halde görüldügünde, distan muayene edildiginde ölüm nedeni anlasilamiyorsa, ölümünde bir dis etkenin veya baskalarinin katkisi ihtimali varsa, süpheli ölüm olarak kabul edilir ve yine ihbar zorunlulugu vardir. Böyle vakalar hastaneye teslim edilmisse, hastane tarafindan, nakil gerçeklesmemisse, ambulans ekibi tarafindan, Cumhuriyet Savciligi adina is gördükleri için Polis veya Jandarmaya ihbar zorunlulugu vardir.

Acil Yardim ekipleri olay yerine vardiklarinda, vaka ölü olarak tespit edilmisse, hastane morguna nakledilmelidir. Eger yakinlari istemezse ve ölümde süpheli bir taraf yoksa, nakil zorunlugu yoktur.

Ihbar edilecek kisi hakkinda yapilacak yasal islemler, kisinin hayatini ve sagligini tehlikeye düsürecekse, ihbar geciktirilebilir, veya yapilmayabilir. Ancak bu durum bildirimi zorunlu bulasici hastaliklar için geçerli degildir.

Bildirimi zorunlu hastaliklar Saglik Müdürlügü’ne, süpheli ölüm ve adli vakalar (alkol intoksikasyonu dahil) Cumhuriyet Savciligi’na, süpheli olmayan ölüm Belediye Doktoruna bildirilmek zorundadir.

KAYIT TUTULMASI GEREKEN ÖZEL DURUMLAR

1.Adli vakalar,
2.Bildirimi zorunlu hastaliklar,
3.Tedavinin (naklin) hasta (veya yakinlari) tarafindan reddedilmesi,
4.Hastaneye sevki gerektirmeyen vakalar,
5.Ölümler,
6.Dogal afetler,
7.Diger olagandisi durumlar

ADLİ BİLDİRİMİ ZORUNLU DURUMLAR

1.Kaza sonucu yaralanmalar,
2.Baskalarinin kasitli davranmalari sonucu yaralanma veya hastalanma halleri,
3.Tüm intoksikasyonlar veya intoksikasyon süphesi,
4.Intihar girisimi, veya süphesi,
5.Kimligi bilinmeyen, bilinci kapali halde getirilen kisiler.

 

OLAGAN DISI DURUMLAR

Hastane içinde: Yangin, su basmasi, sabotaj v.b. durumlara karsi önceden planlama yapilmalidir. Hastanede kullanilan cihazlar ve uygulanan yöntemlerden kaynaklanan biyolojik, kimyasal, elektiriksel ve radyasyon tehlikeleri, olagandisi durumlarda yardimi güçlestirmektedir.
Hastane çevresinde: Uçak kazasi, salgin hastalik (zehirlenme) v.b. durumlarda yapilacaklar önceden belirlenmis, planlanmis olmalidir.

Bu durumlarda önlemler bina güvenligi ve alarm planlari konularinda yogunlasir.

YANGIN

Yangin teknik üniversitelerde bir ana bilim dali olan uzmanlik alanidir. Ancak gündelik yasamdaki önemi açisindan bazi genel bilgilere göz atmakta yarar vardir:

Süngerli bir kanepeye, yanan bir kibritin düsmesi halinde, kapi ve pencere kapaliysa, 2 dakika sonra, oda içerisinde isi 300o C’a yükselir. Eger kapi (veya pencere) açiksa, yanginin diger bölümlere yayilmasi yalnizca 1 dakika sürer. 3 dakika sonra, alevlerin yayilma hizi saatte 70 km’yi bulur.

Yangin sirasinda merdiven (asansör) boslugu baca islevi görür. Bu nedenle bu hacimlerde nefes almak olanaksizlasir. Ayrica elektirik kesilmesi her an beklenebilecegi için, asansörün kullanimi kesinlikle yasaktir.
Bu nedenlerle, yangin ilk 2 dakika geçtikten sonra fark edilmisse, o bölümün kapi ve pencereleri kapatilir ve disari bakan bir pencere yanina gidilip yardim beklenir.

Kuru toz veya CO2 sistemli yangin söndürücüler solunum problemi yaratir. Köpük (kuruyunca kalan toz) veya su sistemli yangin söndürücüler, tibbi cihazlarda zarara yol açar.

Bu teknik bilgiler örnegin 4. kata yerlestirilmis bir yogun bakim servisinin ne büyük bir faciaya neden olabilecegini göstermektedir.

ÖRNEK OLAY
Almanya’da 350 yatakli bir hastanenin bodrumunda kagit sepeti tutusmus. Klima dumani her yere dagitmis. Itfaiye yangin merkezini duman yogunlugundan tespit edemeyince hastalarin tahliyesine karar vermis. 1 saat içinde 900 görevli toplanmis. Hastanede bulunan toplam 300 hasta 1 saat içinde disariya çikartilmis. Bu arada hastane personelinin, hastalarin nasil tahliye edilecegini bilmiyor olduklari farkedilmis. Bu deneyim sonucu, hastanelerde kaçis planlari hazirlanmis ve yangina dayanikli malzemeler kullanilan kaçis yollari genisletilmis. Yangin alarmi verildiginde, atese dayanikli kapilar ve gaz geçisleri kendiliginden kapanan sistemler gelistirilmis. Ancak sonradan yapilan tadilatlar sirasinda bastan alinmis bu tedbirlerin bozuldugu gözlenmis.


HASTANE ÇEVRESINDE OLAGAN DISI DURUMLAR

50 den az yaralisi olan tüm kazalarda olaylarin seyri ayni sekilde gelismektedir. 50 den fazla yarali içeren olaylarda ise olagan disi durumdan söz edilmektedir. Hastanenin yakininda böyle bir durum (uçak düsmesi, bomba patlamasi, zehirlenme v.b.) gerçeklesmesi halinde, birdenbire çok sayida hasta veya yarali gelecektir.

1 reanimobil ekibi 1 saat içinde 12 agir yada 24 hafif yaraliya temel yasam destegi verebilecek hizda müdahale eder. Ancak bu hizda 2 saat çalisabilir. Dolayisiyla, hastanelerin bu gibi durumlara karsi önceden hazirligi olmasi gerekir.

Bir kitlesel kazada, dogaldir ki olay yerine ulasan ilk acil saglik personelinin olayi bildiris sekli hayati önemdedir. Bir kitlesel kazada 4 temel faktör gözönüne alinmalidir:

 
Olayin tipi ve büyüklügü (örn. 7.0 Richter ölçeginde deprem 20 saniye mi, 100 saniye mi sürmüs?)
Kurban sayisi (uçak kazasi mi, otobüs kazasi mi?)
Yer ve zaman (yerlesim yeri mi, degil mi?)
4 .Eldeki kaynaklar (tam tesekküllü sistem mi, yataksiz tedavi kurumu mu?)

 
Olay yerinde çalisan ekipler, triaj sirasinda gerekli kayitlari tutmakla yükümlüdürler. Kisilerin adi adresi dogum tarihi cinsiyeti, bilgi alinamiyor ise bulundugu yerin ayrintili tarifi yazilir. Daha sonra yaralara yapilan müdahaleler, kullanilan ilaçlar ve yaraliyi getiren ekip de kaydedilir.

Afetlerde Hastane Hizmetleri için Öneriler:

Her hastanenin bir afet (alarm) plani hazirlamasi önemle önerilir. Bu plan asagidakileri içermelidir:

Haberlesme kanallarinin güvenligi (telefon, haberci). Tüm hekim ve yardimci saglik personelinin, önemli idari personelin, yazicilarin, teknik personelin, mutfak personelinin ve ulastirma görevlilerinin isim, adres ve telefonlarinin listesi hazir tutulmalidir.

Afet halinde kullanilacak alanlar belirlenmelidir:

Idare merkezi, triaj alani, müdahale odalari, müsahade odalari, bekleme odalari gibi. Tanitim isaretleri hazirlanmis olmali. Ayrica afet halinde görev yapacaklarin dinlenme ortamlari belirlenmis olmalidir.

Öncelik sirasina göre asagidaki önlemler gerekli olabilir:

Klinik sefi (Bashekim) veya yardimcisinin onayi ile alarm vermek.

Idare merkezine Bashekim, Bashemsire ve Müdürün gelmeleri. Haber gelis gidisi buradan saglanmalidir.

Rutin müdahaleler durdurulmalidir. Poliklinikler bosaltilmalidir. Çalisma alanlari hemen müdahaleye hazir hale getirilmelidir.

Ziyaretçiler ve diger yabancilar hemen uzaklastirilmalidir. Yatan hastalar mutlaka odalarinda kalmalidir.

Tali girisler hemen kapatilmalidir. Araç giris çikislari bosaltilmali, bos tutulmali ve tabela ile belirtilmelidir. Civardaki park alanlari bosaltilmalidir.

Yaralilarin gelisi:

Acil müdahale gerektiren agir yaralilar, bu is için ayrilmis kisa yoldan Ameliyat salonu veya sok odasina götürülmelidir.
Bütün diger yaralilar, triaj için ana giristen giris salonuna götürülmelidir.

 
Hasta yataklari hazirlanmalidir. Müsahade servisi mümkün olabildigince bosaltilmali, hafif olanlar ve yürüyebilen hastalar taburcu edilmeli veya izinli birakilmalidir (civardaki hastanelerde de).

Bosalan yataklarda tek kullanimlik yatak takimlari kullanilmalidir (hastalar da yatak hazirlamada kullanilabilir).

Ilave hacimlerde acil yataklar hazirlanabilir (yemekhane, jimnastik salonu gibi).

Stoklar kontrol edilip tamamlanmalidir (Kan bankalari ve infuzyon sivilari anestezistlerce, pansuman malzemesi eczacilarca; Ateller, alçili sargilar ve digerleri hemsireler ve alçi odasi görevlilerince).

Triaj alani ve hasta kabul yeri giris salonunda kurulmalidir. Buraya polikliniklerden muayene masalari getirilmelidir. Pansuman arabasi ve tekerlekli sedye tasiyicilari da getirilmelidir.

Bekleme odalari, triaj alani yakininda olusturulmali, tabelalarla belirtilmeli, oturacak yerler hazirlanmalidir.

Kayit ve dokumantasyon yeri belirlenmelidir (müdür, yazicilar, idari personel).

Protokol numaralari yazilmis hasta kartlari hazir tutulmalidir.

Hazirliklar tamamlandiktan sonra tekerlekli koltuklar giris katinda hazir tutulmalidir (Hizmetliler kullanacaktir).

Mutfak sicak içecek servisi için hazirlanmalidir.

Önemli görevliler için dinlenme yeri: Cerrahi klinik sefi için triaj alaninda, Anestezi klinik sefi için sok odasi veya müsahade servisinde, cerrahi basasistan ve asistanlar (ameliyathanede ihtiyaç olmadigi hallerde) poliklinikte veya acil serviste, bashemsire ve müdür idare merkezinde (telefon santrali yaninda, giris salonu civarinda).

Getirilen yaralilar, triaj sonrasi kategorilere göre düzenlenmis asagidaki odalara tasinmalidir:

Müdahale gerektirmeyen, ancak gözlenmesi gereken, hafif yaralilar, yemek (jimnastik) salonuna,

Müdahale gerektiren hafif yaralilar poliklinik veya acil servise,

Kötü prognozlu veya ölümcül derecede agir yaralilar mescit ve benzeri sakin odalara,

Acil bakim gerektiren agir yaralilar acil servis veya sok odasina, ileri tetkik için müsahade servisine, diger servislere veya ameliyat salonuna götürülmelidir.
 

Burada anlatilan model hastanelerin yapisal özelliklerine göre degistirilebilir.

KAYNAKLAR


1.Acil Hasta ve Yaralinin Bakimi Nakledilmesi, Amerikan Ortopedik Cerrahlar Akademisi, 1997.
2. Müller S. Acil Tip, 1995.
3. Çalangu S, Güler K. Acil Dahiliye, 1995.
4. Kihtir T.Travma Cerrahisi.
5. Ege R. Kaza Hastalik ve Yaralanmalarda Ilk ve Acil Yardim, 1995.
6. Çinar Y. Bir Acil Servis Ünitesinin Planlanmasi ve Tasarlanmasi Için Ipuçlari, Modern Hastane Yönetimi, 1, 38, 1997.
7. Principles of EMS Systems, American College of Emergency Physicians, 1994.
8. Handbuch für den Sanitaetsdienst, Deutsches Rotes Kreuz, 1994.
9. Gorgass, Ahnefeld. Rettungsassistent und Rettungssanitaeter, 1993.
10. Rossi, Dobler. Notfall Taschenbuch, 1993.