|
TÜRKİYE HASTANELERİ İÇİN BİR YÖNETİM VE ORGANİZASYON MODELİ ÖNERİSİ |
|
Prof. Dr. Hikmet SEÇİM |
TÜRKİYE'DE HASTANELERİN ORGANİZASYONU iÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ
Türkiye'de SSYB'ne bağlı hastanelar çoğunluğu teşkil ettiği diğer kurum hastaneleri için bir örnek oluşturduğu için, IV Bölüm'de SSYB hastanelerinin organizasyon yapıları ve organizasyan sorunları incelenmiştir. Bu kısımda önerilecek olan organizasyon modeli de, esas itibariyle SSYB hastanelerine yönelik olarak, mevcut organizas yon sorunlarının çözümünü amaçlamaktadır.
Herhangi bir organizasyon modeli geliştirilirken ya da organizasyon dizaynı yapılırken tepeden aşağıya (tümden gelimci yaklaşım), ya da aşağıdan tepeye doğru (tümevarımcı yaklaşımla) hareket edilebilir. Gerçekte, her iki yöntem birbirinden tamamiyle bağımsız değildir, ancak model geliştirilirken ilki ya da ikincisi esas alınmaktadır. Birinci yöntemde, klasik, organizasyon yaklaşımına paralel olarak önce organizasyonun amaçları belirlenmekte, sonra bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak alt amaçlar tayin edilmekte ve bu alt amaçları gerçekleştirecek organizasyonel bölümler oluşturulmaktadır. İkinci yöntemde ise, takip edilecek prösedürlere ve kullanılacak teknolojiye göre, organizasyon içindeki en alt kısımlar ya da şubeler oluşturulmakta, sonra orta ve üst kademe yönetim organları teşkil edilmektedir. Bu çalışmada iki nedenle birinci yöntem tercih edilmiştir ilk neden, birinci yöntemin daha pratik oluşudur. Bugün Türkiye'deki hastanelerin büyük bir kısmı kamu kuruluşlarının mülkyetinde olup, belirli bir merkeze bağlı olarak taşra teşkilatı içinde organize edilmişlerdir. Dolayısıyla hastanelerdeki prosedürlerden hareketle merkez teşkilatına uzanan bir organizasyon dizaynına göre, merkezden hastanelere inen bir organizasyonun dizaynı, ulaşılmak istenen sonuçlar açısından daha pratiktir. Ayrıca, önerilen modelde mevcut organizasyon yapısından hareket edildiği için yeni bir organizayon dizaynı değil, yeniden bir organizasyon dizaynı söz konusudur. İkinci neden, yine büyük çoğunluğu oluşturan kamu kesimine alt hastanelerde, merkeziyetçi tarafı ağır basan, sınırlı yerinden yönetim modelinin söz konusu olmasıdır. Hastanelerin organizasyon yapıları, bütçeleri, işleyiş kuralları ve takip edilecek prosedürler dahi, kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgelerle merkez teşkilatı tarafından belirlenmektedir. Dolayısıyla, hastane organizasyonunda karşılaşılan temel sorunların kaynağını da merkez teşkilatı ve o'nun altında yer alan diğer üst kademe yönetim organları oluşturmaktadır. Giriş bölümünde de ifade edilmiş olduğu gibi, üst kadame yönetim organlarının teşkil ediliş biçimi iyi bir organizasyon yapısının geliştirilmesinde hayati öneme sahiptir. Bu nedenle, üst kademe yönetim organları organizasyonunun verimliliğinde ve etkinliğinde belirleyici olmaktadır.
Ancak burada önerdiğimiz organizasyon modelinin, hastanelerimizin Batı ölçülerinde verimli ve etkin faaliyet gösterebilmesinde yeterli olamayacağını vurgulamamız gerekmektedir. Çünkü, organizasyon sorunları hastanelerimizin verimli ve etkin olamamasının nedenlerinden yalnızca biridir. Dolayısıyla organizasyon sorunları giderildiğinde de hastanelerdeki sorunlardan yalnızca biri çözülmüş olmaktadır. Bugün hastanelerimizdeki organizasyon sorunlarının yanı sıra, yatak dağılımı açısından bölgesel hastane planlarının yapılmamış olması, uzun vadeli sağlık personeli (insangücü) planlarının hazırlanmış olmaması, sağlık personelinin temel eğitimleri ve hizmet-içi eğitimleriyle ilgili hususların ihmal ediliyor olması, sağlık personeline verilen ücretlerin yetersiz ve dengesiz oluğu, kamu kesimine ait hastanelerin mülkiyetlerinin dolayısıyla yönetimlerinin farklı kurum ve kuruluşlarda olması hastane faaliyetlerinin verimliliği ve etkinliği üzerinde etkisi olan diğer faktörlerdir.
HASTANE KONSEYİ
Önerilen hastane yönetim modelinde, üst kademe yönetim organının ABD, İngiltere ve Federal Almanya hastanelerinde olduğU gibi, başhekim, başhemşire ve idare müdüründen oluşan bir ekip halinde organize edilmesi düşünülmüştür . Hastane Konseyi adı verilen bu ekip hastane içindeki yürütmeden sorumlu en üst organdır. Hastane iç organizasyonunda bu tür yeni bir düzenlemeye gidilmesinde başlıca iki neden bulunmaktadır. Birincisi, hastane içinde işbölümü ve uzmanlaşmadan azami ölçüde yararlanılabilmesidir. Üç ana grupta toplanabilen hastane faliyetleri, bu konularda uzmanlaşmış idarecilerin yönetimine bırakılarak, faliyetlere gereken önemin verilebilmesi, bölüm içinde koordinasyonun aksamaması ve faliyetlerin yeterli ölçüde denetlenebilmesi amaçlanmaktadır. Hastanelerde organizasyon sorunları kısmında da ifade edildiği üzere, mevcut organizasyonda başhekimlik makamı, tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin denetimini yeterli ölçüde yapamamaktadır. Bunun nedeni, başhekimlik makamının yönetim alânının çok geniş tutulmuş olması ve tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin organizasyonunda bu denetimi yapacak orgânlara yer verilmemiş olmasıdır. Bu yeni düzenlemede ise faliyetlerin gruplandırılarak, her faaliyet alanında yönetim fonksiyonlârına yeterince önem verilebilmesi amaçlanmaktadır. İkinci neden ise, ABD dahil İngiltere ve Federal Almanya hastanelerinde görülen ''consensus''a dayalı ekip yönetimine geçilmek istenmesidir. İngiltere'de yapılan araştırmalara göre ''consensus''a da dayalı ekip yönetimi en iyi yönetim tarzıdır ve İngiltere'de reorganizasyonun esasını oluşturmaktadır. Türkiye'deki hastanelerde de üst ,yönetimin ekip halinde organize edilerek hem yürütmeyle görevli bu idarecilerin karar alma sürecine sokulmaları, hem sorumluluklarına eşit yetkilerin verilmesi, hem de bölümler arasında koordiasyonun sâğlanması amaçlanmaktadır. Ayrıca idarecilerin yönetim alanlarının daralmasıyla, faaliyetlerin denetimi ve personelin hizmet-içi eğitimleri konularına daha fazla ağırlık verilebilmesi imkanı doğmaktadır.
Hastane konseyi aynı zamanda yörıetmeden sonumlu olan bölüm idarecilerinden (başhekim, başhemşire ve idare müdürü) oluştuğu için, hastanenin içorganizasyonunda üst ve alt kademe yönetim orgânları birleştirilmiş olmaktadır. Hastane Konseyi bir organ olarak SSYM'ne, konsey içinde yer alan idareciler de SSYM içinde ilgili müdürlüklere bağlı bulunmaktadır. SSYM, hastane bahekiminin bâşhemşiresinine ve idare müdürünün birinci derece sicil amiri pozisyonundadır. Bu idareciler de kendi bölümlerindeki personelin birinci derece sicil amiri durumundadır. Organ olarak hastane konseyinin üstünde SSYM bulunmaktadır. Bu yüzden, hastane konseyinin çözümleyemediği ya da karar alamadığı konulardâ, SSYM'ne başvurulması ve SSYM'nün kararlarının yürürlüğe konması öngörülmüştür.
Hastane konseyinin üyeleri statü olarak birbiriyle eşit seviyededir. Bu nedenle aralarında bir ast-üst ilişkisi bulunmamaktadır. Aralarındaki ilişki ortaklık (partnersihip) ilişkisine benzemekte, kararlar oybirliği ile alınmaktadır. Konseyin sekreterya hizmetlerinin, diğer ülke hastanelerinde olduğu gibi, idare müdürü tarafından yürütülmesi ve hastanenin dışarıda temsilinin de idare müdürü tarafından üsttenilmesi öngörülmüştür.
Bu yeniden düzenlemede hastaneyle ilgili faaliyetler konusunda hastane konseyinin yetki alanının genişletilmesi düşünülmüştür. SSYM'nün onayı ile ihitiyaca göre sözleşmeli tam-gün veya part-time çalışacak personel istihdamı, bölgesel ihtiyaçlara göre hastane içi düzenlemeler diğer hastanelerle ortak servisler kurulması, birtakım hizmetlerin dışarıdan satın alınması veya kiralanması gibi konularda hastane konseyine yeni yetkiter verilmesi hastane faaliyetlerinin iyileştirilmesi açısından önem taşımaktadır
. Hastane konseyinin görevleri şu şekilde düzenlenmiştir: Hastane faaliyetleriyle ilgili amaç ve politikaların tespiti; hastane faaliyetlerinde verimliliği ve etkinliği artırıcı araştırmalar yapılması, tedbirter alınmâsı: hastane istatistikterinin değerlenerek her ay SSYM'ne rapor olarak sunulması; hizmetin aksaksız, verimli ve etkin yürütülebilmesi için diğer kurum ve kuruluşlara işbirliği yapılrnası: yıllık faaliyet planının ve bütçesinin hazılanması; hastane personelinin hizmet-içi eğitim progamlarının hazırlanması ve yürütülmesi; gerekli insangücü ve malzeme planlamasının yapılarak zamanında temini için tedbirler alınması.Hastane konseyini oluşturan idarecilerin yukarıda belirtilen görevleri yerine getilmek ve bölüm faaliyetleri arasında koordinasyonu ve iletişimi sağlamak üzere her hafta toplanması ve alınan kararların toplantı defterine kaydedilmesi, ve taraflara iletilmesi öngörülmüştür. Konseyin sekreterya hizmetleri idare müdürü tarafından yürütülmektedir.
Tıp ve Yardımcı Tıp Hizmetlerinin Organizas
yonuModel hastane organizasyonunda, tıp ve yardımcı tip hizmetlerinin başhekimliğe bağlı olarak organize edilmesi bu hizmetlerin hastane genelinde planlanması, organizasyonu ve denetimi işlevlerini yürütmek üzere, başhekimlikten başka tıp hizmetleri yürütme kurulu ile tıbbi konulardâ ihtisas komitelerinin otuşturulması öngörülmüştür. Tıp hizmetlerinin yürütülmesinde ise tıbbi ihtisas dalları esas alınarak klinikler (servisler) halinde organizasyon sözkonusudur. Dahiliye hastalıkları, hariciye hastalıkları
, kâdın hastalıkları ve doğum kliniği gibi. Kliniklerde tıp hizmetlerinin organizasyonu ve yürütülmesi sorumluluğu klinik şeflerine verilmiştir. Yardımcı tıbbi hizmetler ise tip hizmetleri yürütme kuruluna bağlı olarak patoloji-bölümü, radyoloji bölümü, fizik-tedavi ve rehabilitasyon bölümü, anesteziyoloji bölümü, eczane bölümü ve tıbbi teknik hizmetler (EKG, EEG vb. ) bölümü halinde organize edilmiştir: Tıbbi teknik hizmetler dışındaki diğer bölümlerin faaliyetleri ilgili alanlarda uzmanların sorumluluğunda yürütülmektedir. Tıbbi teknik hizmetler ise, tıbbi cihazların bulunduğu servislerdeki hekimlerin nezaretinde yürütülmektedir. Bu organizasyonda başhekimlik makamı ile tıp hizmetleri yürütme kurulu , ve diğer tıbbi komiteler idari organları oluşturmaktadır.Başhekimlik
Başhekimlik makamı, hastanede tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin planlanmasında, organizâsyonundan; yürütütmesiden ve denetiminden, sorumlu bulunmaktadır. Tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin idaresi konusunda en az beş yıllık, tecrübeye sahip olan başhekim, sorumluluk alanındaki görevlerinin bir kısmını, tıbbi komitelere devrederek yerine getirilmektedir. Bu tıbbi komitelerin otuşturulması ve faaliyetlerinin düzenlenmesi başhekimin en önemli görevlerindendir. Başhekimin diğer görevleri, tıp ve yardımcı tıp hizmetleri arasında koordinasyonu ve iletişimi sağlamak, tıp ve yardımcı tıp personelinin işyeri ,ve çalışma disiplinine uygun davranmalarını sağlamaktır.
Tıp Hizmetleri Yürütme Kurulu
ABD'de olduğu gibi hastanelerimizde de birer tıp hizmetleri yürütme kurulunun teşkil edilmesindeki esas neden, farklı ihtisas alanlarında yürütülen tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin hastane içinde planlanması, organizasyonu, hizmetlerin değerlemesi, verimliliğin ve etkinliğin artırılması amacıyla araştırmalar yapılması ve tedbirler alınmasıdır. Kurulun başkanı başhekimdir. Kurulun hariciye, dahiliye, kadın-doğum ve çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniklerinin şefleri ile patoloji laboratuvar şefinden oluşturulması; ayda bir toplanılması ve alınan kararların toplantı defterine kaydedilerek, klinik ve labaratuvar şeflerine gönderilmesi öngörülmüştür: Kararların uygulanması ve takibi başhekimin sorumluluğundadır.
Tıp hizmetleri Yürütme Kurulunun görevleri şu şekilde düzenlenmiştir: Tıp ve yardımcı tıp, hizmetleriyle ilgili politikaların saptanması; başhekim kanalıyla hastane konseyinin onayına sunulması; tıp ve yardımcı tıp konularında hastane konseyine görüş bildirilmesi; diğer tıbbi komitelerden gelen raporların müzakeresi, müzakereden sonra hastane konseyine gönderilecek alanların başhekimlik raporu olarak düzenlenmesi; hastanede yapılacâk tüm tıbbi toplantıların programlarının hazırlanması ve ilgili kişi, kurum ve kuruluşlara duyurulması; tıbbi donanım ve personel gereksiniminin saptanması ve bu konuda hastâne konseyine rapor sunulması. Tıbbi Hizmetleri Yürütme Kurulunun diğer bir görevi de hastanede çalışan tıp ve yardımcı tıp personelinin çalışmalarının değerlemesi ile hastaneye alınacak sözleşmeli personel konusunda görüşbildirmesidir.
Tıbbi Komiteler
Tıp ve yardımcı tıp hizmetlerinin, koordinasyonunu ve denetimini sağlamak üzere, ABD hastanelerinde olduğu gibi, hastanelerde çeşitli tıbbi komitelerin oluşturulması öngörülmüştür. Bu komiteler;
Hasta Dosyası Komitesi ;
Hastanede verilen tedavi hizmetlerinin denetiminde ve tedavi ekibi içindeki haberleşmede en önemli belge (araç) hasta dosyası olduğu için bu dosyaların nasıl hangi standartlara göre tutulacağını belirlemek ve bu kurallara uyulup uyalmadığını denetlemek üzere hasta dosyası komitesi oluşturulmuştur. Hasta dosyası komitesi üç hekimden teşekkül etmekte. ayda bir kere toplanarak, dosyalarla ilgili ince
lemelerini tıbbi yürütme kuruluna rapor halinde sunmaktadır. Komitenin sekreterliğini arşiv sorumlusu yürütmektedir:Doku komitesinin
amacı, hastanede yapılan zorunlu olmayan ameliyatların saysını azaltmaktır. Bu, hem hastanın sağlığı; hem de hastane giderlerinin azaltılması açılarından önem taşımaktadır. ABD hastanelerindeki doku komitelerinin görevlerine paralel olarak, zorunlu olmadıkça hastaya cerrahi müdahâlede bulunulmaması için kliniklerden hangi tür vakalarda cerrahi girişim yapılacağına ve yöntemlere ilişkin raporlar istenerek bu konuda standartlar oluşturulması ve patolojiden gelen raporlarla klinik tanıların karşılaştırılması; suretiyle bu standartlara uyulup uyulmâdığının kontrol edilmesi doku komitesinin görevleridir. Doku komitesi iki cerrah ile bir patolog'dan teşkil edilmekte. Ayda bir kere toplanmakta, incelemelerini bir rapor halinde tıp hizmetleri yürütme kuruluna göndermektedir. Komitenin sekreterliğini arşiv sorumlusu yürütmektedir.
Sağlık standartlarını gözden geçirme komitesi;
Hastane
de verilen sağlık hizmetlerinin standatlara uygun olup olmadığını denetlenmekte,sağlık hizmetlerinde etkinliği artırıcı tedbirleri önermektedir. Komite servis şeflerinden oluşmakta, ayda bir Kere toplanmakta; incelemelerini ve önerilerini bir rapor halinde yürütme kuruluna göndermektedirEnfeksiyon komitesi;
Tedavi hizmetlerinin standartlara uygun şekilde yürütülebilmesi açısından çok önemli olan hastanede enfeksiyon konusunda, gerekli tedbirleri almak ve denetimi yapmak oluşturulmuştur. Komitenin üyeleri hekimlerden bir, hemşirelerden bir, ameliyathane ve patoloji bölümünden bir temsilci ile idare müdürünün görevlendirdiği bir görevliden oluşmaktadır. Ayda iki kere toplanarak alınan kararları ve raporlarını tıp hizmetleri yürütme kuruluna ve idare müdürlüğ
üne iletmektedir.Eczane ve ilaç komitesi;
Bu komitenin amacı Hastanede kullanılacak ilaçların seçimine, tedarikine; dağıtımına ve kullanımına ilişkin politikaların tespit edilmesi; hekim; hemşire ve eczacı personelin ilaçlar konusundaki eğitim programlarının geliştirilmesi ve bu hususta ilgili bölüm idarecilerine yardım edilmesidir. Komite, üç hekim ve başeczacı ile idare müdürü veya o'nun tayin ettiği bir görevliden oluşturulmaktadır. Komitenin aldığı kararları uygulama görevi başeczacınındır.
Komitenin
görevleri şunlardır;Tedavi yönünden en etkili ilaçlârın seçimi ve kullanımı konularında tıp personeline danışmanlık yapılması; kullanılması önerilen ilaçların değerlenmesi ve bu konuda kararlar alınması;
Aynı fonksiyonu gören ilaçların satın alımının ö
Hastanede kullanılması kabul edilen ilaçların listesinin çıkartılması;
Kliniklerdeki ilaç dolaplarında bulundurulması gereken ilaçlar konusunda görüş bildirilmesi;
Hekim, hemşire ve eczacı personelin ilaçlarla ilgili eğitimleri konusunda programlar geliştirilmesi veyâ bu konuda ilgililere yardımcı olunması;
İlaçların güvenlik içinde kullanılması ve saklanması konusunda politikata ve yöntemler saptanması; kliniklere ilaç dağıtımı konusunda ortaya çıkan sorunların incelenmesi, çözüm önerileri geliştirilmeli ve uygulanması;
İlaçla tedavi ve ilaç reaksiyonları konusunda komiteye sunulan raporların incelenmesi.
Klinik Şefleri
Kliniklerde yürütülen tıp hizmetlerinin planlanması, organizasyonu; yürütülmesi ve klinik içindeki denetimi klinik şeflerine devredilmiş görevlerdir. İlgili ihtisas dalında uzman, idari konularda tecrübeli bir hekim olan klinik şefi, başhekimin hastane genelinde üstlenmiş olduğu görevleri; klinik içinde yürütmektedir. Klinik şeflerinln görevleri, ABD hastanelerindeki, görev tanımlarına paralel olarak aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
Yardımcı Tıp Hizmetleri Bölüm Şefleri
Yardımcı tıp hizmetleri, hastanın teşhis ve tedavisinde yardımcı olan hizmetlerdir. Bu hizmetlerle ilgili bölüm şeflerl bölümlerinde yürütülen hizmetlerin planlanması organizasyonun yürütülmesi ve denetimi: verilen hizmelerle ilgili kayıtların tutulması; istatistiklerin düzenlenmesi; personelin işyeri ve çalışma disiplinine uygun davranmalarının sağlanması: verilen hizmetlerde etkinliğin artırılması için tedbirlerin alınması; bölümün ihtiyacı olan malzemelerin sipariş edilmesi: personelin hizmet-içi eğitimlerinin programlanması; bölümde bulunan cihaz ve malzemelerin bakım ve muhafazasının sağlanmâsı görevlerini üstlenmiştir.
Hemşirelik Hizmetlerinin Organizasyonu
Hastane içindeki hemşirelik hizmetleri başhemşireye bağlı olarak organize edilmiştir.Hemşirelik hizmetlerinin organizasyonunda tepede başhemşire, o'nun altında nezaretçi hemşireler, nezaretçi hemşirelerin altında klinik (servis) sorumlu hemşireleri yer âlmaktadır. Hemşirelik hizmetleri bölümünün işlevi, hekimlerin teşhis ve tedavi faaliyetlerine yardımcı olmak üzere hasta bakımının yapılması, hastaların ve yakınlarının eğitilmesidir. Bu hizmetlerin hastane genelinde planlanması; organizasyonu ve denetimleri başhemşireye verilmiştir. Başhemşirenin doktoro veya master derecesine sahip, en az 5 yıllık tecrübeye sahip olmâsı öngörülmüştür.
Başhemşirenin görevleri şunlardır:
Hemşirelik hizmetlerinin orgânizasyonunda başhemşireden sonra nezaretçi hemşirelere yer verilmiştir. Hastanede her kat veya her blok ya da 2-3-klinik için birer nezaretçi hemşire tayin edilmesi öngörülmüştür. Nezaretçi hemşire sorumlu olduğu kliniklerde hemşirelik hizmetlerinin yürütülmesinde en üst yetkili amir durumundadır.
Nezaretçi hemşirenin görevleri şunlardır:
Nezaretçi hemşirelerin altında servis sorumlu hemşirelerine yer verilmiştir. Hemşirelik hizmeti verilen servislerde veya birimlerde, hizmetlerin planlanmasından, organizasyonundân, yürütülmesinden
ve denetiminden sorumlu olan bu alt kademe idarecilerinin görevleri şu şekilde düzenlenmiştir:
Mali ve Destek Hizmetlerin Organizasyonu
Hastanelerde tıp, yardımcı tıp ve hemşirelik hizmetleri dışında kalan hizmetlerin mali ve destek hizmetler olarak, idari işler müdürünün sorumluluğunda organize edilmesi öngörülmüştür. Bu bölüm içinde yer alan birimler, muhasebe, ev idaresi hizmetleri, teknik hizmetler, personel servisi, tedarik hizmetleri, istatistik ve tıbbi dö
kümantasyon diyetetik hizmetler ile sosyal hizmetlerdir.Mali ve destek hizmetler bölümünün sorumlusu olan idari işler müdürü, hastane idareciliğinde mâster veya doktora derecesine sahip, en az beş yıllık tecrübesi olan bir idarecidir. Bölümüyle ilgili görevleri şunlardır:
İdari işler Müdürünün diğer bir önemli görevi de hastane konseyinin sekreterya hizmetlerinin yürütülmesi ile hastanenin dışarda temsilidir. İdari işler müdürlüğüne bağlı birimlerin görevleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Muhasebe servisi;
hastane bütçesinin hazırlânması; mali işlerin yürütülmesinde takip edilecek politikaların, kurâl ve yöntemlerin tespiti veya tespit edilmiş kural ve yöntemlere göre mali işlerin yürütülmesi; hastanenin mali durumuyla ilgili kayıtların tam ve doğru olarak tutulmasını ve istenen bilgilerin zamanında teminini sağlayan bir muhasebe sisteminin geliştirilmesi hastanenin faaliyetleri ve mali durumyla ilgili finansaal raporların hazırlanması, hastanede maliyetlerin düşürülmesi için çalışmalar yapılması görevlerini yürütmektedir.Ev idaresi hizmetleri birimi:
hastane ve çevresinin hijyen kurallarına uygun olarak temiz ve bakımlı tutulması. Hâstaların ve personelin kullandığı çamaşırların ve giysilerin temizlenmesi ve sterilize edilmesi, hastanede sivil savunma tedbirlerinin alınması görevlerini yürütmektedir. Bu birime bağlı alt birimler çamaşırhane, ütühane, terzihane,sivil savunma birimi ile ev idaresi hizmetleri personelidir.Teknik hizmetler servisi,
mekan olarak hastane binasının ve bina içindeki her tür tesisatın faal halde bulundurulmasını sağlamak üzere bakım-onarım hizmetlerini yürütmekle görevlendirilmiştir. Teknik hizmetler içinde elektrik santralı ve kazan dairesi, biomedikal mühendislik, bakım-onarımı ve bahçe ve park yeri tanzim birimleri bulunmaktadır.Personel servisi,
hastane personelinin özlük işlerinin takibi, kayıtlarının tutulması ve personelle ilgili bilgilerin SSYM İdari işler şube müdürlüğüne ulaştırılması görevlerini yürütmektedir.Tedarik servisi,
hastane faliyetlerinin yürütülebilmesi için gerekli olan malzeme, cihaz, eşya ve hizmetlerin satın alınma veya kiralanmasıyla ilgili tüm işlemleri yürütmek üzere otuşturulmuştur.İstatislik ve tıbbi dökümantasyon servisi,tıbbi istatislik ve dökümanların toplanması, arşivlenmesi ve SSYM'ne gönderilmesi işlemlerini yürüten bir birimdir.
Diyetetik hizmetler birimi,
hastalara ve hastane personeline normal ve diyet yemeklerinin planlanması, hazırlanması ve dağıtımı, hastaların diyet ve beslenme konularında eğitimi ve tedavi hizmetlerini destekleyen diyet rejimleri konusunda araştırmalar yapılması faaliyetlerini yürütmektedir.Sosyal hizmetler servisi,
hastanın tedavisini ve iyileşmesini etkileyen, hastayla ilgili sosyal ekonomik ve psikolojik faktörlerin incelenerek tedavi hizmetlerinde yardımcı olunması: hasta taburcu olduktan sonra ihtiyacı olan hastalar için maddi ve manevi yardım sağlanması, bu amaçla yardımsever kuruluşların desteğinin sağlanması ve bu faaliyetlere esas olmak üzere hasta takip programlarının hızlanması görevlerini üstlenmiştir.Hastanelerimizin orgânizasyonu için öngörülen modelin esas unsurları yukarıda vecilmeye çalışılmıştır. Hizmetlerle ve haberleşme düzeniyle ilgili ayrıntılar özellikle ABD ile ilgili kısımda verildiğinden burada tekrarlanmamıştır.
Modelin özeti ,h
astane içinde üst yönetimin hastane konseyi olarak organize edilmiş olmasıdır. Bu düzenlemede amâç, işbölümü ve uzlaşmadan azami ölçüde yararlanılabilmesi ve, başhemşirelerin ve-idari işler müdürünün yetkilerinin genişletilmesi, böylelikle hastane faâliyetlerinde verimliliğin ve etkinliğin artırılabilmesidir. Ancak daha önce de ifade edildiği üzere, hastanelerin verimliliği ve etkinliği üzerinde etkisi olan faktörler pek çoktur ve organizasyon sorunları da bunlardan sadece bir tanesidir.