rgb35.gif (11120 bytes)

Gelibolu Harekatı 1915

Gelibolu Harekatı 1915 ve Sonuçları

Doç. Dr. Kutlu MERİH
EYLEM Stratejik Yönetim Uzmanı

Gelibolu Savaş Bölgeleri Milli Parkı ve Şehitlikler

 

Gelibolu Yarımadasında 250.000 Türk Askeri'nin canı pahasına kazanılan deniz ve kara savaşlarının milli tarihimiz ve Dünya harp tarihi içerisinde işgal ettiği müstesna yer ve önemi , Gelibolu Yarımadası'nın harp sahaları ile ona tampon olan alanların Milli Park statüsünde olmak lüzumu 1973 tarihinde doğmuş ve yarımadanın 33.000 ha. Lık bölümü Saroz Körfezi'nde Ece Limanı ile Çanakkale Boğazı'nda yer alan Akbaş İskelesi arasına çizilecek hattın güneyi aşağıdaki nedenlerle 02.11.1973 tarihinde Orman Bakanlığı'nca Milli Park olarak ayrılmıştır. Bu karara esas olan nedenleri aşağıdaki gibi sayabiliriz.

a) Dünya savaş tarihinde dar bir alanda 500.000 askerin hayatını yitirdiği; Balkan bozgunundan sonra şan, şeref ve kahramanlıklarla dolu Türk Milleti'nin tarihine destanlarla dolu bir onur belgesi eklenmesi;

rgh02.jpg (41105 bytes)

b) Kurtuluş savaşımızın liderliğini yapan ATATÜRK'ün komutasındaki Türk Orduları'nın 1915'te 1.Dünya Savaşı'nın batı cephesinde kaderini değiştirdiği Çanakkale Savaşlarının milli ve milletlerarası kaynak değeri taşıması.

c) ATATÜRK'ün sözü ile "Bütünüyle bir Türk Abidesi" niteliğinde olan yarımadanın günümüzün genç ve gelecek kuşaklarına barışın değerini anlatan, savaşın vahşetini gösteren önemli bir tarihi mekan olması.

c) Dantela gibi işlenmiş koyları, körfezleri ile alçak ve yüksek kıyıların tipik örneklerini bünyesinde toplanan enteresan jeoomorfolojik bir yapıya sahip olması ve Akdeniz bitki toplulukları bünyesinde bulundurması.

e) Bölgenin zengin doğal, kültürel ve rekreasyonel kaynak yönünden üstün potansiyeli olması.

MİLLİ PARK DANIŞMA VE TANITMA MERKEZLERİ

Gelibolu Yarımadası Tarihi Milli Park'ına gelen ziyaretçileri bilgilendirmek amacıyla 2 adet ziyaretçi ve tanıtma merkezleri bulunmaktadır. Ziyaretlerin bu noktalardan başlaması daha kapsamlı bilgi edinebilmesi ve parkurların ideal seçimi için için yararlı olmaktadır

Çamlıburnu Milli Park ve Ziyaretçi Merkezi

Eceabat ilçesinin 1 km. güneyinde Çamlıburnu mevkiinde bulunan bu merkez Milli Parkla ilgili bilgilerin alınabileceği en kapsamlı merkez olup içerisinde savaş eserlerinden oluşan bir de müze bulunmaktadır.
camburnu.jpg (22541 bytes)

Kabatepe Ziyaretçi ve Tanıtma Merkezi

Kabatepe mevkiinde bulunan bu merkez; yine ziyaretçilerin Milli Parkla ilgili bilgiler alabileceği ve içerisinde ki savaş eserlerinden oluşan müzeyi ziyaret edebileceği yerlerdir.
kabatepe.jpg (26269 bytes)

GELİBOLU YARIMADASI, TARİHİ MİLLİ PARKI
ANIT, MÜZE ve MEZARLIKLAR İSİM CETVELİ

 

ÖZEL BİLGİ

Gelibolu Yarımadasındaki Savaşın izleri birçok yerde hala yaşamakta. Eğer sadece şehitler abidesini ve diğer sehitlikleri gezmekle yetinmek istemiyorsanız, savaşın gerçek yüzünü ve sıcaklığını yaşamak istiyorsanız Milli Park hudutları içindeki iç yollar ile savaş alanlarını, savaş kalıntılarını, isimsiz mezarları hayranlık ve saygı ile izleyebilirsiniz.

1- Çimenlik Kalesi ve Askeri Müze

31- Yüzbaşı Mehmet Mezarlığı

2- Gelibolu Tarihi Milli Park Yönetim ve Danışma Merkezi

32- "Johnson's Jolly" Mezarlığı

3- Çanakkale Anıtı

33- "Courney Steels Post" Mezarlığı

4- Kilitbahir Kalesi

34- 57. Alay Mezarlığı

5- Seyit Onbaşı Heykeli ve Mecidiye Anıtı

35- Mehmetçik Heykeli

6- Havuzlar Anıtı

36- "Quinn's Post" Mezarlığı

7- Mareşal Fevzi Çakmak Anıtı

37- "Baby 700" Mezarlığı

8- Kerevizdere Heykeli

38- Arıburnu Yarları

9- Türk Anıtı Müzesi ve Mezarlığı

39- Conk Bayırı Mehmetçik Anıtı

10- Fransız Anıtı ve Mezarlığı

40- Mehmet Çavuş Mezarlığı

11- Seddulbahir Kalesi

41- Conk Bayırı Mehmetçik Anıtı

12- Kumkale Kalesi

42- Atatürk Heykeli

13- İlk Şehitler Anıtı

43- Kemalyeri Heykeli

14- Yahya Çavuş Anıtı

44- "Shell green" Mezarlığı

15- İngiliz Anıtı

45- "Shrapnel Walley" Mezarlığı ,

16- "Beach" Mezarlığı

46- "ANZAC" Anıtı ve Mezarlığı

17- Skew Bridge" Mezarlığı

47- ANZAC Koyu

18- "Redoubt" Mezarlığı

48- Arıburnu Heykeli ve Mezarlığı

19- Alçıtepe Müzesi

49- "Walker's Ridge" Mezarlığı

20- Garnizon Anıtı

50- "The Nek" Mezarlığı

21- Sargıyeri Anıtı

51- "The Farm" Mezarlığı

22- Son Ok Anıtı

52- "Hill 60" Mezarlığı

23- Zığındere Anıtı

53- "Embarkation Pier" Yeni Zelanda Mezarlığı

24- Nuri Yamut Anıtı

54.- "7th Field Ambulance" Mezarlığı

25- Twelve Trees Copse" Mezarlığı

55- Damakçı Bayırı Heykeli

26- "Pink farm" Mezarlığı

56- İsmailoğlu Yusufçuktepe Heykeli

27- Kabatepe Danışma Merkezi

57- Büyükkemikli Heykeli

28- Kanlısırt Heykeli

58- Kireçtepe Mezarlığı

29- "Lone Pine" Avustralya Anıtı ve Mezarlığı

59- Bigalı Müzesi (M. KEMAL Karargahı)

30- Yarbay Hüseyin Avni Mezarlığı

60- Akbaş Şehitliği