 |
ATATÜRK : RADİKAL, HÜMANİST, POZİTİVİST |
ATATÜRK VE DEVRIMLERI KRONOLOJISI
|
|||
ATATÜRK VE DEVRIMLERI KRONOLOJISI |
|||
| KAYNAK | KARA HARB OKULU INTERNET SAYFASI | ||
| l881 | Atatürk'ün Selânik'te dogumu. | ||
| 1886 | Atatürk'ün ilk ögrenimine baslamasi (Kisa bir süre mahalle mektebine devam etmis, daha sonra çagdas egitim yapan Semsi Efendi Okulu'na geçerek ilkokulu burada bitirmistir.) | ||
| 1888 | Atatürk'ün babasi Ali Riza Efendi'nin ölümü. | ||
| 1893 | Atatürk'ün Selânik Askerî Rüstiyesi'ne girisi (Atatürk kisa bir süre Selânik Mülkiye Rüstiyesi'ne gitmisse de ögrenimine daha sonra Askerî Rüstiye'de devam etmis ve okulu 1896 yilinda bitirmistir. Bu okulda matematik ögretmeni. Mustafa Efendi, genç ögrencisi Mustafa'nin adinin sonuna "Kemal" ismini ilâve etmistir.) Atatürk'ün Manastir Askerî Idadisi'ne girisi ( 1899 yilinda bitirmistir) Atatürk'ün Manastir Askerî Idadisi'ni bitirerek Istanbul'da Harp Okulu'nun piyade sinifina yazilisi, Atatürk'ün tegmen rütbesiyle Harp Okulu'nu bitirisi ve ögrenimine Harp Akademisi'nde devam etmesi. | ||
| 1908 | Atatürk'ün üstegmen olusu. | ||
| 11 Ocak 1905 | Atatürk'ün Kurmay Yüzbasi rütbesiyle Harp Akademisi'nden mezun olusu. | ||
| 5 Subat 1905 | Atatürk'ün -kurmaylik staji için- Sam'da 5. Ordu emrine atanmasi. | ||
| 10 Subat 1905 | Atatürk'ün Sam'a gitmek üzere Istanbul'dan hareketi. | ||
| Ekim 1906 | Atatürk'ün Sam'da bazi arkadaslari ile gizli olarak "Vatan ve Hürriyet Cemiyeti" ni kurdu . | ||
| 20 Haziran 1907 | Atatürk'ün kolagasi (kidemli yüzbasi) olusu. | ||
| 13 Ekim 1907 | Atatürk'ün Sam'dan, merkezi Manastir' da bulunan 3. Ordu Karargâhi'na atanmasi (Bu karargâhin Selânik'teki subesinde çalistirilmistir. ) | ||
| 23 Subat1908 | Atatürk'ün General Litzmann'dan çevirdigi "Takimin Muharebe Talimi" adli -askerî egitimle ilgili- kitabin Selânik'te yayimlanmasi. | ||
| 22 Haziran 1908 | Atatürk'e, 3. Ordu Karargâhi'ndaki görevinin yanisira Üsküp-Selânik arasindaki demiryolu müfettisligi görevinin de verilmesi. | ||
| 23 Temmuz 1908 | Ikinci Mesrutiyet'in ilâni. | ||
| 13 Ocak 1909 | Atatürk'ün Üçüncü Ordu Selânik Redif Tümeni Kurmay Baskanligi'na getirilisi. | ||
| 3 Nisan1909 | Istanbul'da Ikinci Mesrutiyet'e karsi -avci taburlarinin ayaklanmasiyla- büyük isyan çikmasi (31 Mart Isyani) | ||
| 15/16 Nisan 1909 | Atatürk'ün Hareket Ordusuyla beraber -bu orduriun Kurmay Baskani olarak- Selânik'ten Istanbul'a hareketi. | ||
| 19 Nisan 1909 | Atatürk'ün Hareket Ordusu'yla beraber Istanbul'a gelisi. | ||
| 16 Mayis 1909 | Atatürk'ün 31 Mart olayinin bastirilmasindan sonra tekrar Selânik'e dönüsü. | ||
| 30 Agustos 1909 | Atatürk'ün -kolagasi rütbesiyle- Cumali Karargâhi'ndaki askerî manevra'ya katilisi. | ||
| 8 Eylül 1909 | Cumali Karargâhi'ndaki askerî manevranin sona erisi ve Atatürk'ün Cumali'den ayrilisi. | ||
| 22 Eylül1909 | Selânik'te "Ittihat ve Terakki Büyük Kongresi" nin toplanisi (Atatürk, bu kongrede bir konusma yaparak ordunun siyasetten çekilmesi geregini savunmustur.) | ||
| 5 Kasim 1909 | Atatürk'ün -Selânik Redif Tümeni Kurmay Baskanligindan- tekrar Üçüncü Ordu Karargâhi'na atanmasi. | ||
| 1909 | Atatürk'ün "Cumali Ordugâhi" adli kitabinin Selânik'te yayimlanmasi (Bu küçük kitap, 30 Agustos-8 Eylül 1909 arasinda Cumali Kararaâhi'nda yapilan askerî manevra esasinda tutulan not ve krokilerden olusmustur.) | ||
| 6 Eylül 1910 | Atatürk'ün Ücüncü Ordu Subay Talimgâhi Komutanligi'na atanmasi. | ||
| Eylül 1910 | Atatürk'ün orduyu temsilen, Pikardi manevralarini izlemek amaciyla Fransa'ya gönderilisi. | ||
| 1 Kasim 1910 | Atatürk'ün Ücüncü Ordu Subay Talimgâhi Komutanligi'ndan tekrar Üçüncü Ordu Karargâhi'na atanmasi. | ||
| 15 Ocak 1911 | Atatürk'ün, 5. Kolordu Karargâhi'nda, daha sonra yine Selânik'te bulunan 38. Piyade Alayi'nda görevlendirilmesi. | ||
| Mart 1911 | Atatürk'ün Arnaveitluk'ta çikan isyani bastirmak üzere düzenlenen harekâtta Harbiye Naziri Mahmut Sevket Pasa'nin yaninda görev alisi. | ||
| 19 Nisan 1911 | Atatürk'ün 5. Kolordu'nun Selânik-Kilkis arasinda yaptigi manevralara -kolagasi rütbesiyle- katilmasi (Manevra 20 Nisan 1911 aksami sona ermistir.) | ||
| 14 Eylül 1911 | Atatürk'ün, Selânik'te 38. Piyade Alay, Kumandanligi'ndaki görevinden alinarak Istanbul'da Genelkurmay I. Sube'de bir göreve atanmasi. | ||
| 29 Eylül 1911 | Italyanlarin Trablusgarp'ta Osmanli Devleti'ne harp ilâni | ||
| 5 Ekim 1911 | Italyanlarin Trablusgarp'a saldiriya geçmesi Atatürk'ün, Trablusgarp'a gönüllü gitmek üzere -Gâzeteci Mustafa Serif kimligi ile- bir kisim arkadaslariyla beraber Istanbul'dan ayrilisi (Iskenderiye üzerinden Trablusgarp'a geçmistir.) | ||
| 27 Kasim 1911 | Atatürk'ün binbasiliga terfi edisi | ||
| 8 Aralik 1911 | Atatürk ve arkadaslarinin Bingazi'ye gelisi (Atatürk, burada Tobruk Bölgesi komutani Ethem Pasa'nin Kurmay Baskani olarak göreve baslamistir.) | ||
| 19 Aralik 1911 | Atatürk'ün -Ethem Pasa'nin yerine- Tobruk Bölgesi Komutanligi'na getirilisi | ||
| 30 Aralik 1911 | Atatürk'ün Derne'ye gelisi ve Derne dogusundaki Sark Gönüllüleri Komutanligi' ni üzerine alisi. | ||
| 1911 | Atatürk'ün, "Tâbiye Tatbikat Seyahati" adli kitabinin Selânik'te yayimlanmasi (Bu küçük kitap, 5. Kolordu'nun 19-20 Nisan 1911 günleri yaptigi ve Atatürk'ün de kolagasi rütbesiyle katildigi bir askeri tatbikatin not ve krokilerinden olusmustur.) | ||
| 12 Mart 1912 | Atatürk'ün Deme Komutanligi'na atanmasi | ||
| 1912 | Karadag'in harp ilâni ile Balkan Harbi'nin baslamasi | ||
| 24 Ekim l912 | Atatürk'ün Trablusgarp'tan Istanbul'a hareketi | ||
| 25 Kasim 1912 | Atatürk'ün Gelibolu'da bulunan Bahr-i , Sefîd (Akdeniz) Bogazi Kuvay-i Mürettebesi Komutanligi Harekât Subesi Müdürlügü'ne atanmasi | ||
| 1 Aralik 1912 | Atatürk'ün Istanbul'dan Bolayir'a hareketi | ||
| 1912 | Atatürk'ün, General Litzmann'dan çevirdigi "Bölügün Muharebe Talimi" adli -askerî egitimle ilgili- kitabin Istanbul'da yayimlanmasi | ||
| 27 Ekim 1913 | Atatürk'ün Sofya Atasemiliterligine atanmasi | ||
| 20 Kasim 1913 | Atatürk'ün Sofya'ya gelisi. | ||
| 11 Ocak 1914 | Atatürk'e, Sofya Atasemiliterligine ilâveten Belgrat ve Çetine Atasemiliterliklerini de yürütme görevi verilmesi. | ||
| 1 Mart 1914 | Atatürk'ün yarbayliga terfi edisi. | ||
| Mayis 1914 | Atatürk'ün, Nuri (Conker)'in "Zâbit ve Kumandan" adli,konferanslardan olusan eseri üzerine, -onunla sohbet seklinde "Zâbit ve Kumandanla Hasbihal" adli kitabini yazmasi (Bu kitap, bir süre gecikme ile 1918 Aralik ayinda Istanbul'da yayimlanmistir. | ||
| 1 Agustos 1914 | Almanya'nin Rusya'ya harp ilâni ile I. Dünya Savasi'nin baslamasi. | ||
| 29 Ekim 1914 | Osmanli. Devleti'nin, I. Dünya Savasi'na girisi. | ||
| 20 Ocak 1915 | Atatürk'ün, Tekirdag'da teskil edilecek 19. Tümen Komutanligi'na atanmasi. | ||
| 2 Subat 1915 | Atatürk'ün Tekirdag'a gelisi ve 19. Tümeni kurma çalismalarina baslamasi. | ||
| 25 Subat 1915 | Tekirdag'daki 19. Tümen Komutanligi'nin Maydos (Eceabat)'a nakli ve Atatürk'ün 19. Tümen Komutanligi üzerinde olmak üzere Maydos Bölgesi Komutanı olarak görevini sürdürmesi. | ||
| 18 Mart 1915 | Çanakkale Bogazi'ni geçmeye tesebbüs eden Ingiliz donanmasinin, agir zayiat vererek basan kazanamamasi. | ||
| 23 Mart 1915 | Gelibolu'da 5. Ordu'nun kurulmasi karari ve komutanligina Alman Generali Liman von Sanders'in atanmasi (26 Mart 1915 günü Gelibolu'ya gelmistir.) | ||
| 18 Nisan 1915 | Atatürk'ün komutasindaki 19. Tümenin, 5. Ordu'nun genel ihtiyatini olusturmak üzere Bigali'ye gönderilisi. | ||
| 25 Nisan 1915 | Çanakkale'de Ingilizlerin Seddülbahir ve Aribumu bölgesinde çikarma hareketine baslamasi; Bigali'den gelen Atatürk komutasindaki 19. Tümen kuvvetlerinin taarruzu ile geri çekilmeye mecbur edilisi (Düsman çikarmasi 26 ve 27 Nisan günleri de devam etmis; ancak Atatürk komutasindaki askerlerimizin kahramanca savunmasi karsisinda basarisiz kalmistir.) | ||
| 1 Haziran 1915 | Atatürk'ün albayliga terfi edisi. | ||
| 15 Temmuz 1915 | Atatürk'e Harp Madalyasi verilisi. | ||
| 6 Agustos 1915 | Düsmanin Çanakkale'de takviyeli kuvvetlerle yeni bir taarruzu (Bu taarruz, 7 Agustos 1915 günü de devam etmis, ancak Atatürk'ün aldigi önlemler sayesinde gelisme imkâni bulamamistir. ) Düsmanin aksam Anafartalar bölgesine asker çikararak bu bölgeden de ilerleme girisimi. | ||
| 8 Agustos 1915 | Atatürk'ün -General Liman von Sanders' in emri ile- "Anafartalar Grubu Komutanligi" na getirilisi. | ||
| 9 Agustos 1915 | Atatürk komutasindaki kuvvetlerin, Anafartalar bölgesinde Ingilizlere taarruzu; düsmanin tekrar çikarma yaptigi kiyilara itilmesi. | ||
| 10 Agustos 1915 | Atatürk komutasindaki kuvvetlerin, Conk· bayiri'nda Ingilizlere taarruzu ve düsmanin ilerlemesine imkân verilmemesi (Bugünkü muharebeler esnasinda Atatürk'ün kalbini hedef alan bir kursun, gögüs cebindeki. saate çaipip geri döndügünden, kendisi mutlak bir ölümden kurtuldu.) | ||
| 1 Eylül 1915 | Atatürk'e, Anafartalar Grubu Komutanligi'ndaki üstün basanlan sebebiyle "Muharebe Gümüs Liyakat Madalyasi" verilisi. | ||
| 10 Aralik 1915 | Atatürk'ün,"Anafartalar Grubu Komutanligi"ndan istifasi (Bu istifa,5.0rdu Komutani General Limon von Sanders tarafindan kabul edilmemis, kendisi izinli olarak Istanbul'a dönmüstür.) | ||
| 19/20 Aralik 1915 | Ingilizlerin gece Çanakkale'yi tâhliye etmeleri. | ||
| 17 Ocak 1916 | Atatürk'e,"Anafartalar Grubu Komutanligi"ndaki üstün basarilari sebebiyle "Muharebe Altin Liyakat Madalyasi" verilisi. | ||
| 27 Ocak 1916 | Atatürk'ün, karargâhi Edirne'de bulunan 16. Kolordu Komutanligi'na atanmasi (Edirne'deki bu kolordu, Kafkas Cephesinin önem kazanmasi üzerine bir süre sonra ayni adla Diyarbakir'a nakledilmistir.) | ||
| 11 Mart 1916 | Atatürk'ün, Karargâhi Diyarbakir'a nakledilmesi kararlastirilan 16. Kolordu Komutanligina atanmasi (Baskomutan Vekili Enver Pasa, bugün Atatürk'e telgraf çekerek Kolordu Karargâhiyla Resülayn (Ceylanpinar) üzerinden hemen Diyarbakir'a hareket etmesini istemistir.) | ||
| 12 Mart 1916 | Atatürk'ün,-16. Kolordu'nuri Edirne'den Diyarbakir'a kaydirilmasi üzerine- Edirne'den Istanbul'a hareketi. | ||
| 16 Mart 1916 | Atatürk'ün, Diyarbakir'daki görevine gitmek üzere Istanbul'dan ayrilisi. | ||
| 26 Mart 1916 | Atatürk'ün Diyarbakir'a gelerek 16. Kolordunun komutasini üzerine almasi. | ||
| 1 Nisan 1916 | Atatürk'ün mirliva (tuggeneral)'liga terfi edisi. | ||
| Haziran 1916 | 16. Kolordu Karargâhi'nin Diyarbakir'dan Silvan'a nakledilmesi. | ||
| 3 Agustos 1916 | Atatürk komutasindaki kuvvetlerin Bitlis ve Mus yönünde taarruza geçisi. | ||
| 8 Agustos 1916 | Atatürk komutasindaki kuvvetlerin sabah Mus'u, aksam Bitlis'i düsman isgalinden kurtarisi. | ||
| 13 Aralik 1916 | Atatürk'ün, -Ahmet Izzet Pasa'nin izinli olarak kisa bir süre Istanbul'a gitmesi üzerine - vekâleten karargâhi Diyarbakir'da bulunan 2. Ordu Komutanligi'na atanmasi. | ||
| 16 Aralik 1916 | Atatürk'ün, Silvan'dan hareketle Sekerat' ta 2. Ordu Karargâhi`na gelerek Komutan Vekilligi görevini üzerine alisi. | ||
| 3 Ocak 1917 | Atatürk'ün, -Ahmet Izzet Pasa'nin izinden dönüsü üzerine- Sekerat'ta 2. Ordu Komutan Vekilligi'nden aynlarak Silvan'a dönüsü. | ||
| 14 Subat 1917 | Atatürk'ün Hicaz Kuvve-i Seferiyesi Komutanligi'na atanmasi. | ||
| 21 Subat 1917 | Atatürk'ün Sam'a gitmek üzere Diyarbakir'dan ayrilisi. | ||
| 5 Mart l917 | Atatürk'ün Sam'a gelisi ve Sina Cephesini teftisi. | ||
| 5 Mart 19l7 | Atatürk'ün Diyarbakir'daki 2. Ordu'ya vekâleten Komutan atanmasi. | ||
| 11 Mart 1917 | Atatürk'ün 2. Ordu Komutan Vekili olarak Sam'dan Diyarbakir'a donüsü | ||
| 16 Mart 1917 | Atatürk'ün 2. Orduya asaleten komutan atanmasi | ||
| 14 Mayis 1917 | Atatürk'ün Mus'un ikici defa düsman isgalinden kurtarisi (Mus, 8 Agustos 1916 da kurtarilmis ise de 25 Agustos 1916 da tekrar Ruslarin eline düsmüstü.) | ||
| 5 Temmuz 1917 | Atatürk'ün, General Falkenhein'in komutasindaki Yildirim Ordulari Grubu Komutanligi'na bagli olarak Halep'te olusturulmasi kararlagtirilan Yedinci Ordu Komutanligi'na atanmasi. | ||
| Temmuz 1917 | Atatürk'ün Diyarbakir'dan Istanbul'a hareketi (7.0rdu Karargâhi'ni olusturmak üzere Baskomutan Vekili Enver Pasa tarafindan Istanbul'a çagrilmistir.) | ||
| Temmuz 1917 | Atatürk'ün Diyarbakir'dan Istanbul'a gelisi | ||
| 15 Agustos 1917 | Atatürk'ün Istanbul'dan Halep'e hareketi (7.0rdu Karargâhi Halep'in Aziziye mevkiinde idi.) | ||
| 20 Eylül 1917 | Atatürk'ün, Halep'ten -genel durum degerlendirmesi ve General Falkenhein ile anlasmazligina dair- Sadrazam ve Dahiliye Naziri Talât Pasa ile Baskomutan Vekili ve Harbiye Naziri Enver Pasa'ya raporu | ||
| Ekim Basi l917 | Atatürk'ün, -Yildirim Ordulari Komutani General Falkenhein'le anlasmazlik sonucu- Yedinci Ordu Komutanligi'ndan istifa edisi | ||
| 9 Ekim 1917 | Atatürk'ün tekrar Diyarbakir'da bulunan 2. Ordu Komutanligi'na atanmasi (Atatürk, bu atamayi kabul etmediginden islem yürürlülük kazanmamis, kendisi 2. Ordu Komutani sifatiyle izinli sayilarak Halep'ten Istanbul'a gelmistir.) | ||
| Ekim Sonu 1917 | Atatürk'ün, Halep'ten Istanbul'a dönüsü (9 ay kadar Istanbul'da kalmistir.) | ||
| 7 Kasim 1917 | Atatürk'ün, Istanbul'da Genel Karargâhta görevlendirilmesi | ||
| 15 Aralik 1917 | Atatürk'ün, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetinde Almanya'ya gitmek üzere Istanbul'dan ayrilisi | ||
| 4 Ocak l918 | Atatürk'ün Almanya seyahatinden Istanbul'a dönüsü | ||
| 13 Mayis l9l8 | Atatürk'ün, böbrek rahatsizligi sebebiyle tedavi için Istanbul'dan Viyana'ya hareketi (Viyana ve Karlsbat'ta 2,5 ay kadar tedavi görmüstür.) | ||
| 4 Agustos 19l8 | Atatürk'ün Viyana'dan Istanbul'a dönüsü | ||
| 7 Agustos l918 | Atatürk'ün, General Falkenhein'in yerine Yildirim Ordulari Grubu Komutanligi'na getirilmis olan General Liman von Sanders'in emrindeki 7. Ordu'ya tekrar komutan atanmasi | ||
| 15 Agustos l918 | Atatürk'ün, ikinci defa atandigi 7. Ordu Komutanligi görevine baslamak üzere Istanbul'dan Halep'e gelisi (Halep'te bir gün kaldiktan sonra 7. Ordu Karargâhi'nin bulundugu Nablus'a gitmistir. ) | ||
| 19 Eylül 1918 | Ingilizlerin Halep Cephesi'nde büyük kuvvetlerle taarruza baslamasi (Bu Ingiliz taarruzu karsisinda 8. Ordu Cephesi'nin yarilmasi üzerine 4 ve 7. Ordular da çekilme mecburiyetinde kalmislardi. Atatürk komutasindaki 7. Ordu birlikleri düzenini ve savas kudretini bozmadan Riyad'a, oradan da Halep'e çekildi.) | ||
| 26 Ekim 1918 | Atatürk komutasindaki 7. Ordu kuvvetlerinin tekrar taarruza geçen düsman kuvvetlerini Halep'in kuzeyinde durdurmasi ve düsmanin bu hatti geçmesine imkân verilmemesi | ||
| 30 Ekim 1918 | Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasi | ||
| 31 Ekim 1918 | Atatürk'ün -7.0rdu Komutanligi da üzerinde kalmak üzere- Yildirim Ordulari Grubu Komutanligi'na atanmasi ve Katma'dan Adana'ya gelerek General Liman von Sanders'den komutanlik görevini devralmasi | ||
| 7 Kasim 1918 | Yildirim Ordulari Grubu ve 7.0rdu Komutanliklarinin kaldirilmasi ve Atatürk'ün Ordu Kumandani sifatiyle Harbiye Nezareti emrine verilmesi | ||
| 10 Kasim 1918 | Atatürk'ün Adana'dan trenle Istanbul'a hareketi | ||
| 13 Kasim 1918 | Atatürk'ün, Adana'dan Istanbul'a gelisi | ||
| Aralik 1918 | Atatürk'ün,-1914 yili Mayisinda yazdigi- "Zâbit ve Kumandan Ile Hasbihal" adli kitabinin Istanbul'da yayimlanmasi | ||
| 30 Nisan 1919 | Atatürk'ün 9.0rdu Kitaati Müfettisligi'ne atanmasi | ||
| 16 Mayis 1919 | Atatürk'ün Anadolu'ya geçmek üzere Bandirma Vapuru i1e Istanbul'dan ayrilisi | ||
| l9 Mayis 19l9 | Atatürk'ün sabah Samsun'a çikisi. | ||
| 22 Mayis l919 | Atatürk'ün Samsun'dan Sadarete raporu:".... Millet yekvücut olup hakimiyet esasini, Türklük duygusunu hedef kabul etmistir." | ||
| 2l Haziran 1919 | Atatürk'ün Istanbul'da bulunan bazi taninmis kimselere Amasya'dan mektup göndererek Millî Mücadele'ye davet etmesi:"Artik Istanbul Anadolu'ya hâkim degil, tâbi olmak mecburiyetindedir." "Size teveccüh eden fedakârlik pek büyüktür" "Millî gaye elde edilinceye kadar âcizleri Anadolu'dan ve milletin sinesinden ayrilmayacagim ve bu noktada nihayete kadar bir millet ferdi gibi çalisacagimi millete karsi mukaddesatim namina söz verdim ve hiç bir kuvvet bu millî karara mâni olamayacaktir." | ||
| 22 Haziran 1919 | Atatürk'ün Amasya'dan Anadolu'da mülkî ve askerî makamlara genelgesi: "Vatanin tamamiyeti, milletin bagimsizligi tehlikededir. Milletin bagimsizligini yine milletin azim ve karari kurtaracaktir." | ||
| 3 Temmuz 1919 | Atatürk'ün Erzurum'a gelisi, halk ve asker tarafindan sevgi gösterileriyle karsilanisi. | ||
| 8/9 Temmuz 1919 | Atatürk'ün resmî vazifesiyle beraber askerlik mesleginden istifasi. | ||
| 9 Temmuz 1919 | Atatürk'ün resmî vazifesiyle beraber askerlik mesleginden istifasini ordu'ya, vilâyetlere ve millete duyurmasi: "... Bundan sonra mukaddes millî gayemiz için her türlü fedakârliklâ çalismak üzere sine-i millette bir ferd-i mücahit suretiyle bulunmakta oldugumu tamimen arz ve ilân eylerim. | ||
| 14 Temmuz 1919 | Atatürk'ün askerlikten istifasi ve Erzurum Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin basina geçisinin Erzurum'da yayimlanan Albayrak Gazetesinde halka ilâni: "... Mustafa Kemal Pasa Hazretlerinin istifanamesi bir azim ve iman vesikasidir. Millette, henüz eski kanin sönmemis oldugunu gösterir muazzam delildir. Anafartalar'da, millî serefi, tarihin bugünkü nesilden beklemekte oldugu mukaddes vazifeyi yükselten ve yücelten bu muhterem Kumandani bugünde Millî Mücadele'nin basinda görmek mesut bir görüntüdür." | ||
| 23 Temmuz 1919 | Erzurum Kongresi'nin açilisi ve Atatürk'ün Kongre'ye Baskan seçilmesi (Kongre 7 Agustos 1919'da son bulmustur.) | ||
| 7 Agustos 1919 | Erzurum Kongresi'nin Heyet-i Temsiliye seçimini takiben Atatürk'ün kisa bir konusmasiyla son bulmasi: "Milletimizin kurtulus ümidi ile çirpindigi en heyecanli bir zamanda fedakâr muhterem heyetiniz her türlü eziyetlere katlanarak burada, Erzurum'da toplandi. Hassas ve necip bir ruh ve pek saglam bir iman ile vatan ve milletimizin kurtulusuna ait esasli kararlar aldi. Bilhassa bütün cihana karsi milletimizin mevcudiyetini ve birligini gösterdi. Tarih bu kongremizi süphesiz ender ve büyük bir eser olarak kaydedecektir." Atâtürk'ün Heyet-i Temsiliye Reisligi'ne seçilmesi. | ||
| 9 Agustos 1919 | Atatürk,ün, askerlik mesleginden ihracina, haiz nldugu nisanlarin alinmasina ve fahrî yaverlik rütbesinin kaldirilmasina dair irade-i seniye çikmasi. | ||
| 2 Eylül l919 | Atatürk'ün Sivas'a gelisi, büyük tezahüratla karsilanmasi. | ||
| 4 Eylül l9l9 | Sivas Kongresi'nin açilisi ve Atatürk'ün Kongre'ye Baskan seçilmesi. (Kongre 11 Eylül 1919'da son bulmustur.) | ||
| 11 Eylül 1919 | Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin resmen kurulusu. | ||
| 7 Ekim 1919 | Atatürk'ün -Heyet-i Temsiliye adina millete beyannamesi: "En agir tarihî sartlar altinda bile millî vakarindan ve herkesin hukukuna riayetteki mazisinden gelen hasletlerinden zerre kadar ayrilmamis olan milletimizin bundan sonra da ayni tarz ve harekette sabit kalacagindan ve bu suretle bu mübarek topraklara sahip olmaktaki liyakat-i medeniyesini bütün cihana tasdik ettireceginde süphe yoktur." | ||
| 20 Ekim 1919 | Atatürk'ün, Rauf ve Bekir Sami Beylerle beraber Amasya'da Istanbul Hükûmeti'nin Bahriye Naziri Salih Pasa ile görüsmelere baslamasi (Amasya Mülâkati). | ||
| 7 Kasim 19l9 | Atatürk'ün Istanbul'da toplanmasi kararlastirilan Meclis-i Mebusan'a Erzurum'dan milletvekili seçilmesi. | ||
| 27 Aralik 1919 | Atatürk'ün Ankara'ya gelisi ve büyük törenle karsilanmasi. (Atatürk sehre girdikten sonra Vali odasinda bir müddet istirahat ederek çay içmisler, daha sonra Kolordu'yu ziyaretle buradan kendisine ve arkadaslarina tahsis edilen Ziraat Mektebi'ne gelmislerdir.).Atatürk'ün bütün teskilâta, Ankara'ya geldigini ve Heyet-i Temsiliye Merkezi'nin Ankara oldugunu bildiren telgrafi. | ||
| 12 Ocak 1920 | Istanbul'da son "Osmanli Meclis-i Mebusani" nin açilmasi (Istanbul'un isgali üzerine 18 Mart 1920 günü son toplantisini yaparak çalismalarina ara verme karari almis, 11 Nisan 1920'de Padisah iradesi feshedilmistir. ) | ||
| 28 Ocak 1920 | Osmanli Meclis-i Mebusani'nin gizli toplantisinda Misak-i Millî'nin kabulü. | ||
| 17 Subat 1920 | Osmanli Meclis-i Mebusani'nda Misak-i Millî'nin yabanci parlamentolara ve basina bildirilme karari. | ||
| 16 Mart 1920 | Itilâf Devletleri tarafindan Istanbul'un fiilen isgali.Atatürk'ün Istanbul'un isgali nedeniyle millete beyannamesi: ".... Bugün, Istanbul'u zorla isgal etmek suretiyle Osmanli Devleti'nin yediyüz senelik hayat ve hâkimiyetine son verildi. Yani bugün Türk milleti, medenî kabiliyetinin, hayat ve istiklâl hakkinin ve bütün istikbalinin müdafaasina davet edildi." | ||
| 19 Mart 1920 | Atatürk'ün Ankara'da bir Meclis toplanmasi yolunda acele seçim yapilmasi için vilâyetlere, livalara ve kolordu komutanlarina genelgesi: "Ankara'da fevkalâde yetkiye malik bir Meclis, millet islerini yönetmek ve denetlemek üzere toplanacaktir." | ||
| 10 Nisan 1920 | Seyhülislâm Dürrizade Abdullah'in Anadolu'daki millî kuvvetleri kâfir ilân eden ve katlinin gerekli olacagini (!) bildiren fetvasi. | ||
| 16 Nisan 1920 | Ankara Müftüsü Rifat Efendi'nin, Seyhülislâm Dürrizade Abdullah'in fetvasinin dinen geçerli olamayacagini ilân eden fetvasi. | ||
| 23 Nisan 1920 | Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açilmasi. | ||
| 24 Nisan 1920 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanligi'na seçilmesi ve tesekkür konusmasi: ". .. Gerek askerî gerekse siyasî hayatimin bütün dönem ve safhalarini isgal eden mücadelelerimde daima hareket kuralim, millî iradeye dayanarak milletin ve vatanin muhtaç oldugu gayelere yürümek olmustur." | ||
| 11 Mayis 1920 | Atatürk'ün Istanbul'da Divan-i Harp tarafindan idama mahkûm edilmesi. | ||
| 24 Mayis 1920 | Atatürk hakkinda 11 Mayis 1920 tarihli idam kararinin Padisah tarafindan tasdiki. | ||
| 8 Temmuz 1920 | Atatürk'ün Meclis'te konusmasi: "Efendiler; memleketimizin ellide biri degil heyet-i umumiyesi tahrip edilse, heyet-i umumiyesi atesler içinde birakilsa, biz bu topraklarin üstünde bir tepeye çikacagiz ve oradan müdafaa ile mesgul olacagiz!" | ||
| 10 Agustos 1920 | Istanbul Hükûmeti ile Itilâf Devletleri arasinda "Sevr Antlasmasi" nin imzalanmasi. | ||
| 2/3 Aralik 1920 | Ermenilerle "Gümrü Antlasmasi"nin imzalanmasi. | ||
| 5 Aralik 1920 | Atatürk'ün Bilecik'te Ahmet Izzet Pasa baskanligindaki Istanbul Heyeti ile görüsmesi (Bilecik mülâkati) | ||
| 10 Ocak 1921 | Birinci Inönü Zaferi | ||
| 11 Ocak 1921 | Atatürk'ün I. Inönü Zaferi münasebetiyle Bati Cephesi Komutani Ismet (Inönü) Bey'e tebrik telgrafi: "... Bu muvaffakiyetin mukaddes topraklarimizi düsman istilâsindan kâmilen kurtaracak olan kesin zafere bir hayirli baslangiç olmasini Allah'tan diler ve bu tebrikâtin umum Bati Ordusu er ve subaylarina iletilmesini rica ederim." | ||
| 1 Nisan 1921 | Ikinci Inönü Zaferi.Atatürk'ün Bati Cephesi Komutani Ismet Pasa'ya cevap telgrafi: ". Siz orada yalniz düsmani degil, milletin ters talihini de yendiniz. Istilâ altindaki bedbaht topraklarimizla beraber bütün vatan, bugün en uzak köselerine kadar zaferinizi kutluyor.Düsmanin istilâ hirsi, azim ve hamiyetinizin yalçin kayalarina basini çarparak hurdahas oldu!" | ||
| 10 Mayis l921 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu" Baskani olusu. | ||
| 16 Temmuz 1921 | Atatürk'ün Ankara'da toplanan ve 21 Temmuz 1921'e kadar çalismalarina devam eden Maarif Kongresi'ni açis konusmasi: ". . Çocuklarimiz ve gençlerimiz yetistirilirken onlara bilhassa meycudiyeti ile, hakki ile, birligi ile çelisen bilûmum yabanci unsurlarla mücadele lüzumunu ve milli düsünceleri tam bir imanla her mukabil fikre karsi siddetle ve fedakârâne müdafaa zarureti telkin edilmelidir." | ||
| 18 Temmuz 1921 | Atatürk'ün Ankara'dan, Karacahisar'daki Bati Cephesi Karargâhi'na gelisi.Atatürk'ün Bati Cephesi Karargâhi'nda Ismet Pasa'ya direktifi: "Orduyu; Eskisehir'in kuzey ve güneyinde topladiktan sonra, düsman ordusuyla araya büyük bir mesafe koymak lâzimdir ki, ordunun tanzim, tensik ve takviyesi mümkün olabilsin. Bunun için Sakarya dogusuna kadar çekilmek caizdir." | ||
| 5 Agustos 1921 | Atatürk'e genis yetkiler ve üç ay süre ile Baskomutanlik tevcih eden Kanunun kabulü. : Atatürk'ün Baskomutan olusundan sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde konusmasi: "... Efendiler, zavalli milletimizi esir etmek isteyen düsmanlari, Allah'in yardimiyia behemehal maglup edecegimize dair olan emniyet ve itimadim bir dakika olsun sarsilmamistir. Bu dakikada bu kesin inaneimi yüksek heyetinize karsi, bütün millete karsi ve bütün âleme karsi ilân ederim." | ||
| 23 Agustos 1921 | Yunan Ordusu'nun taarruzu ve Sakarya Meydan Muharebesi'nin baslamasi (22 gün 22 gece devam etmistir.) | ||
| 26 Agustos 1921 | Baskomutan Atatürk'ün emri: "Hatt-i müdafaa yoktur, sath-i müdafaa vardir. O satih bütün vatandir. Vatanin her karis topragi, vatandasin kaniyla islanmadikça terk olunamaz. " | ||
| 13 Eylül 1921 | Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçlanmasi ve düsmanin Sakarya nehrinin dogusunda imha ile zaferin kazanilmasi. | ||
| 19 Eylül 1921 | Baskomutan Atatürk'ün "Sâkarya Muharebesi" hakkinda Büyük Millet Meclisi'nde konusmasi: "Efendiler! Türkiye Büyük Millet Meclisi ordusunun Sakarya'da kazanmis oldugu meydan muharebesi pek büyük bir meydan muharebesidir.Harb tarihinde misli belki olmayan bir meydan muharebesidir." Baskomutan Atatürk'e Büyük Millet Meclisi tarafindan kanunla Müsir (Maresal) rütbesi ve "Gazi" unvani verilisi. | ||
| 13 Ekim 1921 | Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Kafkas Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Gürcistan, Ermenistan) arasinda "Kars Antlasmasi" nin imzalanmasi. | ||
| 20 Ekim 1921 | Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti ile Fransa Hükûmeti. arasinda "Ankara Antlasmasi" nin imzalanmasi. | ||
| 31 Ekim 1921 | "Atatürk'ün Baskomutanlik süresinin 5 Kasim 1921'den itibaren 3 ay daha uzatilmasina dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü." | ||
| 14 Ocak 1922 | Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanim'in ölümü. | ||
| 4 Subat 1922 | Atatürk'ün Baskomutanlik süresinin 5 Subat 1922 tarihinden itibaren ikinci defa üç ay uzatilmasina dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü.. | ||
| 1 Mart 1922 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisini açis konusmasi: ". . Efendiler! Büyük Millet Meclisi Hükûmeti Türkiye ve Türkiye halkinin beka ve istiklâlini temine çalisiyor. Çünkü Türkiye'nin asil sahibi, mesru ve gerçek sahibi olan Türkiye halkinin kat'i arzu ve iradesi bu yoldadir." | ||
| 6 Mayis 1922 | Atatürk'ün Baskomutanlik süresinin 5 Mayis 1922 tarihinden itibaren üçüncü defa üç ay uzatilmasi hakkinda Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü. | ||
| 26 Agustos 1922 | Büyük Taarruz'un, Kocatepe'den sabah saat 5.30'da topçularimizin atesiyle baslamasi. | ||
| 30 Agustos 1922 | Yunan ordusunun tamamen sarilmasi ve imha edilmesi suretiyle "Dumlupinar (Baskomutan) Meydan Muharebesi"nin kazanilmasi. | ||
| 1 Eylül 1922 | Baskomutan Atatürk'ün orduya beyannamesi: ".... Bütün arkadaslarimin Anadolu'da daha baska meydan muharebeleri verilecegini gözönüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikrî güçlerini ve kahramanlik ve vatanseverlik kaynaklarini yarisircasina göstermeye devam etmesini isterim. | ||
| 9 Eylül 1922 | Baskomutan Atatürk'ün kuvvetlerimizin Izmir'e giris haberi üzerine ordulara mesaji: "Ilk verdigim Akdeniz hedefine varmakta ordularin gösterdigi gayret ve fedâkarligi hürmet ve takdirle anarim." | ||
| 10 Eylül 1922 | Atatürk'ün Büyük Zaferi takiben Izmir'e gelisi. | ||
| 4 Ekim 1922 | Baskomutan Atatürk'ün 26 Agustos Taarruzu, 30 Agustos ve 9 Eylül Zaferleri hakkinda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde uzun beyanati: "... Bu Anadolu Zaferi tarih arasinda bir millet tarafindan tamamen benimsenen bir fikrin ne kadar kaadir ve ne zinde bir kuvvet oldugunun en güzel misali olarak kalacaktir." | ||
| 11 Ekim 1922 | Mudanya Mütarekesi'nin imzalanmasi. | ||
| 1 Kasim 1922 | Hilâfet ve Saltanat'in birbirinden ayrilarak Saltanat'in kaldirilmasi karari. | ||
| 29 Ocak 1923 | Atatürk'ün Izmir'de Lâtife (Usakligil) Hanim'la evlenisi (5 Agustos 1925'de ayrilmistir. ) | ||
| 1 Mart 1923 | Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: " .. Misak-i Millî, vatanin haricî düsman karsisindaki vaziyet ve mevkiini tesbit eden miikaddes bir kural oldugu gibi 1 Kasim 1922 karari da milletimiz için dahilî ve daimî bir düsman olan ferdî saltanata ve onun temsil ettigi mesum bir idare sekline tevcih edilmis mukaddes bir silâhtir." | ||
| 8 Nisan 1923 | Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Baskani olarak milletvekili seçimi münasebetiyle millete, 9 umdeyi içine alan beyannamesi. | ||
| 24 Temmuz 1923 | Lozan Antlasmasi'nin imzalanmasi (Atatürk der ki: "Lozan Baris Antlasmasi'nin ihtiva ettigi esaslari, diger baris teklifleriyle daha fazla mukayeseye mahal olmadigi fikrindeyim. Bu antlasma, Türk milleti aleyhine, asirlardan beri hazirlanmis ve Sevr Antlasmasi'yla ikmal edildigi zannedilmis, büyük bir suikastin yikilisini ifade eder bir vesikadir. Osmanli Devrine ait tarihte örnegi bulunmayan bir siyasî zafer eseridir.") Atatürk'ün, Lozan Antlasmasi'nin imzalanmasi üzerine Ismet Pasa'ya tebrik telgrafi: "Memlekete bir dizi faydali hizmetlerden ibaret olan ömrünüzü bu defa da tarihî bir muvaffakiyetle taçlandirdiniz." | ||
| l3 Agustos 1923 | Atatürk'ün tekrar Türkiye Büyük Millet Meclisi Baskanligi'na seçilmesî.Atatürk'ün, Ikinci Devre Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "...Memleketimizi mâmur ve halkimizi mesut ve müreffeh edecegiz. Ümidimiz, azmimiz ve bilhassa milletimizin ve Meclis-i Alinizin gösterecegi vahdet ve tesanüt ilerleme ve uygarlik yolundaki çalismamizda elbette muvaffakiyetin kefili olacaktir. " | ||
| 11 Eylül 1923 | "Halk Firkasi"nin kurulusu ve Atatürk'ün Halk Firkasi Genel Baskanligi'na seçilmesi. | ||
| 10 Ekim 1923 | Ankara'nin baskent olusu. | ||
| 29 Ekim 1923 | Cumhuriyetin ilâni ve Atatürk'ün Cumhurbaskanligi'na seçilmesi. | ||
| 30 Ekim 1923 | Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kabinesi'nin Ismet Pasa tarafindan kurulmasi. | ||
| 21 Kasim 1923 | Atatürk'e Türkiye Büyük Millet Meclisi karari ile yesil-kirmizi seritli Istiklâl Madalyasi verilmesi. | ||
| 1 Mart 1924 | Cumhurbaskani Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "Islâm dinini, asirlardan beri alisilageldigi veçhile bir siyaset vasitasi mevkiinden uzaklastirmak ve yüceltmek gerekli oldugu gerçegini görüyoruz. Mukaddes ve tanrisal inançlarimizi ve vicdanî degerlerimizi, karanlik ve kararsiz olan ve, her türlü menfaat ve ihtiraslara görünüs sahnesi olan siyasiyattan ve siyasetin bütün kisimlarindan bir an evvel ve katî sekilde kurtarmak milietin dünyevî ve uhrevî saadetinin emrettigi bir zarurettir. Ancak bu suretle Islâm dininin yüksekligi belirir." | ||
| 3 Mart 1924 | Tevhid-i Tedrisat (Ögretimin Birlestirilmesi) Kanunu'nun kabulü. Hilâfetin kaldirilmasi. | ||
| 30 Agustos 1924 | Atatürk'ün Dumlupinar'da "Meçhul Asker Abidesi"nin temelini atmasi ve törende konusmasi: " ... Hiç süphe etmemelidir ki yeni Türk Devleti'nin, genç Türk Cumhuriyeti'nin temeli burada saglamlastirildi.Ebedî hayati burada taçlandirildi. . . Bu âbide Türk vatanina göz dikeceklere, Türkün 30 Agustos günündeki atesini, süngüsünü, hücumunu, kudret ve iradesindeki siddeti hatirlatacaktir." | ||
| 1 Kasim 1924 | Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "Hiç süphe etmemelidir ki, Anadolu ortasinda sür'atle meydana getirilecek yeni ve mamur bir Ankara, asirlarca ihmal edilen Türk vatani için baslibasina bir medeniyet merkezi, Türk Devleti için pek mühim bir dayanak olacaktir." | ||
| 17 Kasim 1924 | Terakkiperver Ciimhuriyet Firkasi'nin kurulusu (2 Haziran 1925'de Bakanlar Kurulu karari ile feshedilmistir.) | ||
| 17 Subat 1925 | Âsar'in kaldirilmasina dair Kanun'un kabulü. | ||
| 5 Agustos 1925 | Atatürk'ün, Lâtife (Usakligil) Hanim'dan ayrilisi. | ||
| 23 Agustos 1925 | Atatürk'ün Kastamonu'ya gelisi. | ||
| 27 Agustos 1925 | Atatürk'ün Inebolu'da elinde panama sapkasi ile "ünlü sapka nutku" nu söylemesi:". . Bunu açik söylemek isterim. Bu serpusun ismine sapka denir. Iste sapkamiz" | ||
| 1 Kasim 1925 | Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: " Cumhuriyet devrinin kendi zihniyet ve ahlakiyle donanmis basinini yine ancak Cumhuriyetin kendisi yetistirir." | ||
| 5 Kasim 1925 | Ankara Hukuk Fakültesi'nin açilisi ve Atatürk'ün konusmasi: "Cumhuriyetin güç ve dayanagi olacak bu büyük müessesenin açilisinda hissettigim saadeti hiçbir tesebbüste duymadim ve bunu izhar ve ifade etmekle memnunum." | ||
| 25 Kasim 1925 | Sapkâ giyilmesi hakkinda Kanun'un kabulü. | ||
| 30 Kasim 1925 | Tekke ve za'viyeler ile türbelerin kapatilmasina ve türbedarliklar ile bir takim ünvanlarin kaldirilmasina dair Kanun'un kabulü. | ||
| 26 Aralik 1925 | Milletlerarasi saat ve takvim hakkindaki Kanunlarin kabulü. | ||
| 17 Subat 1926 | Türk Medenî Kanun'un kabulü. | ||
| 22 Nisan 1926 | Borçlar Kanunu'nun kabulü. | ||
| 29 Mayis 1926 | Türk Ticaret Kanunu'nun kabulü. | ||
| 14 Haziran 1926 | Atatürk'e Izmir'de hazirlanan suikast girisiminin meydana çikarilmasi. | ||
| 18 Haziran 1926 | Atatürk'ün Izmir suikast girisimi hakkinda Anadolu Ajansina demeci: ". . Alçak tesebbüs benim sahsimdan ziyade mukaddes Cumhuriyetimize ve onun istinat ettigi yüksek prensiplerimize müteveccih bulunduguna süphe yoktur.. Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktir, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet pâyidar kalacaktir." | ||
| 1 Kasim 1926 | Atatürk'ün, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: ".... Bu büyük millet, arzu ve istidadinin yöneldigi istikametleri görmeye çalisan ve görebilen evlâdini daima takdir ve himaye etmistir." | ||
| 30 Haziran 1927 | Atatürk'ün askerlikten emekliye ayrilisi. | ||
| 1 Temmuz 1927 | Atatürk'ün, Kurtulus'tan sonra Istanbul'a ilk gelisi ve coskun sekilde karsilanisi. | ||
| 15 Ekim 1927 | Cumhuriyet Halk Partisi "II. Büyük Kongresi" nin Ankara'da toplanmasi ve Atatürk'ün 36 saat 33 dakika süren Büyük Nutku'nu okumaya baslamasi: | ||
| 20 Ekim 1927 | Atatürk'ün Parti Kongresi'nde okudugu Büyük Nutku'nu bitirisi: ". . Bugün ulastigimiz netice, asirlardan beri çekilen millî felâketlerin dogurdugu uyanikligin ve bu aziz vatanin her kösesini sulayan kanlarin karsiligidir. Bu neticeyi. Türk gençligine emanet ediyorum. Ey Türk gençligi! Birinci vazifen, Türk istiklâlini, Türk Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir. . . Muhtaç oldugun kudret damarlarindaki asîl kanda mevcuttur!" | ||
| 1 Kasim 1927 | Atatürk'ün ikinci defa Cumhurbaskanligina seçilmesi. Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açis konusmasi: "...Büyük Millet Meclisi, Türk milletinin asirlar süren arayislarinin özü ve onun bizzat kendisini idare etmek suurunun canli timsalidir. Türk milleti, mukadderatini Büyük Millet Meclisi'nin kifayetli ve vatanperver eline biraktigi günden itibaren karanliklari siyirip kaldirmis ve ümitleri bogan felâketlerden milletin gözlerini kamastiran günesler ve zaferler çikarmistir." | ||
| 10 Nisan 1928 | Lâiklige giden önemli Anayasa degisikliklerinin yapilmasi (Bu degisikliklerle, Anayasanin ikinci maddesindeki "Türkiye Devleti'nin dini, din-i Islâmdir" fikrasi ile 26. maddede mevcut "ahkâm-i seriye'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafindan yürütülecegini" belirten cümle kaldirilmis, ayrica milletvekillerinin ve Cumhurbaskaninin yaptiklari yeminler de degistirilerek namus üzerine ant içilmesi sekli kabul edilmistir.) | ||
| 20 Mayis 1928 | Milletlerarasi rakamlarin kabulüne dair Kanun. | ||
| 10 Agustos 1928 | Atatürk'ün, Istanbul Sarayburnu Parkinda yeni harfler hakkinda konusmasi: "..Bizim ahenktar, zengin dilimiz yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asirlardan beri kafalarimizi demir çerçeve içinde bulundurarak, anlasilmayan ve anlayamadigimiz isaretlerden kendimizi kurtarmak, bunu anlamak mecburiyetindesiniz." | ||
| 1 Kasim 1928 | Yeni Türk harflerinin kabul ve tatbiki hakkinda Kanun'un kabulü. | ||
| 1 Kasim 1928 | Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "Büyük Millet Meclisi'nin karariyla Türk harflerinin katiyet ve kanuniyet kazanmasi, bu memleketin yükselme mücadelesinde basli basina bir geçit olacaktir." | ||
| 8 Kasim 1928 | Atatürk'ün Millet Mektepleri'nin Genel Baskanligi'ni ve Basögretmenligi'ni kabul etmeleri. | ||
| 1 Ocak 1929 | Yeni harfleri ve bu harflerle yaziyi halka ögretmek üzere "Millet Mektepleri" nin açilmasi. | ||
| 1 Kasim 1929 | Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: ". . Meclisimizin en büyük eseri olan Türk harfleri, memleketin umumî hayatina tamamen tatbik olunmustur. IIk müskülat, milletin. ülkü kuvveti ve uygarliga olan sevgisi sayesinde kolaylikla yenilmistir." | ||
| 3 Nisan 1930 | Türk kadinlarina seçme ve seçilme hakki taniyan yeni Belediye Kanunu'nun kabulü. | ||
| 11 Agustos 1930 | Atatürk'ün yeni bir parti kurulmasi istegi hakkinda Fethi (Okyar) Bey'in mektubuna cevabi: "Görüyorum ki lâik cumhuriyet esasinda beraberiz. Zaten benim siyasî hayatta bir tarafli olarak daima aradigim ve arayacagim temel budur. Binaenaleyh Büyük Meclis'te ayni temele istinat eden yeni bir partinin fâaliyete geçerek millet islerini serbest tartismasini, Cumhuriyetin esaslarindan sayarim." | ||
| 12 Agustos 1920 | Fethi (Okyar) baskanliginda "Serbest Cumhuriyet Firkasi" nin kurulusu (Parti, 17 Kasim 1930'da kendisini feshetmistir.) | ||
| 1 Kasim 1930 | Cumhurbaskani Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: ".... Geçen senenin önemli olaylarindan biri de Sivas'a demiryolunun ulasmasidir. Bu kadar müskülât içinde vatani bir misli daha genisletmeye ve kuvvetlendirmeye medar olan bu eserin gelecek Türk milleti tarafindan sükranla yâdolunacagina eminim. " | ||
| 28 Aralik 1930 | Kubilây'in sehit düsmesi nedeniyle Atatürk'ün, orduya bassagligi mektubu: ".... Büyük ordunun kahraman genç subayi ve Cumhuriyetin mefkûreci ögretmen heyetinin kiymetli uzvu Kubilây'in temiz kani ile Cumhuriyet hayatiyetini tazelemis ve kuvvetlendirmis olacaktir." | ||
| 12 Nisan 1931 | Atatürk'ün direktifiyle "Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti" nin kurulusu (Daha sonra "Türk Tarih Kurumu" adini almistir.) | ||
| 4 Mayis 1931 | Atatürk'ün üçüncü defa Cumhurbaskanligina seçilmesi. | ||
| 10 Mayis 1931 | Cumhuriyet Halk Partisi Üçüncü Büyük Kongresi'nin toplanisi ve Atatürk'ün konusmasi: "... Millet için ve milletçe yapilan islerin hâtirasi her türlü hâtiralarin üstünde tutulmazsa millî tarih kavraminin kiymetini takdir etmek mümkün olamaz." | ||
| 1 Kasim 193l | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "...Türkiye'nin güvenligini gaye tutan, hiçbir milletin aleyhinde olmayan bir baris istikameti, bizim daima kuralimiz olacaktir." | ||
| 19 Subat l932 | Halkevlerinin açilmasi. | ||
| 12 Temmuz 1932 | Atatürk'ün direktifiyle "Türk Dili Tetkik Cemiyeti"nin kurulusu (Daha sonra "Türk Dil Kurumu" adini almistir.) | ||
| 1 Kasim 1932 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "... Millî kültürün her çigirda açilarak yükselmesini Türkiye Cumhuriyeti'nin temel dilegi olarak temin edecegiz." | ||
| 31 Mayis 1933 | Istanbul Darülfünunu'nun kapatilmasina Millî Egitim Bakanligi'nca yeni bir üniversite kurulmasina dair Kanun'un kabulü (Bu kanunla Istanbul darülfünunu kapatilmis,18 Kasim 1933 günü Istanbul Üniversitesi ögretime açilmistir.) | ||
| 29 Ekim 1933 | Atatürk'ün, Cumhuriyetin 10. Yildönümü nedeniyle Türk milletine ünlü söylevi: ". . Az zamanda çok ve büyük isler yaptik. Bu islerin en büyügü, temeli Türk kahramanligi ve yüksek Türk kültürü olan Türkiye Cumhuriyeti'dir. ... Asla süphem yoktur ki Türklügün unutulmus büyük medenî vasfi ve büyük medenî kabiliyeti bundan sonraki inkisafiyle âtinin yüksek medeniyet ufkunda yeni bir günes gibi dogacaktir... " | ||
| 1 Kasim 1933 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: ".... Geçen on sene, gelecek devirler için bir baslangiçtan baska bir sey degildir. Bununla beraber, eski devirlerin tarihi karsisinda, Cumhuriyetin bu on senesi, esi görülmeyen bir dirilis ve göz kamastirici bir ileri atilis âbidesidir." | ||
| 20 Kasim 1933 | Atatürk'ün Istanbul Üniversitesi'nin ögretime açilmasi münasebetiyle kendisine çekilen saygi ve baglilik telgrafina cevabi: "Istanbul Üniversitesi'nin açilmasindan çok sevinç duydum. Bu yüksek ilim ocaginda kiymetli profesörlerin elinde Türk çocugunun müstesna zekâ ve essiz kabiliyetinin çok büyük inkisaflara mazhar olacagindan eminim. " | ||
| 9 Subat 1934 | Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasinda "Balkan Antanti" nin imzalanmasi. | ||
| 21 Haziran 1934 | Soyadi Kanunu'nun kabulü. | ||
| 1 Kasim l934 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: ". . Güzel sanatlarin hepsinde, ulus gençliginin ne türlü ilerletilmesini istediginizi bilirim. Bu yapilmaktadir. Ancak, bunda en çabuk, en önde götürülmesi gerekli olan Türk musikisidir. Bir ulusun yeni degisikliginde ölçü, musikide degisikligi alabilmesi, kavrayabilmesidir." | ||
| 24 Kasim 1934 | Kendisine "Atatürk" soyadi verildigine dair Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabulü. | ||
| 26 Kasim 1934 | Efendi, Bey, Pasa, Hazretleri v.b. lâkap ve unvanlarin kaldirildigina dair Kanun'un kabulü. | ||
| 3 Aralik 1934 | Bazi kisvelerin giyilemeyecegine dair Kanun'un kabulü (Bu kanunla din adamlarinin hangi din ve mezhebe mensup olurlarsa olsunlar mabet ve âyinler haricinde ruhanî kisve tasimalari yasaklanmistir.) | ||
| 5 Aralik 1934 | Türk kadinlarina milletvekili seçme ve seçilme hakki taniyan Anayasâ degisikligi. | ||
| 1 Mart 1935 | Atatürk'ün dördüncü defa Cumhurbaskani seçilmesi. | ||
| 9 Mayis 1935 | Cumhuriyet Halk Partisi IV. Büyük Kurultayi'nin Ankara'da Atatürk'ün konusmasiyla açilisi: "Uçurum kenarinda yikik bir ülke.. türlü düsmanlarla kanli bogusmalar.. yillarca süren savas... ondan sonra, içerde ve disarda saygi ile taninan yeni vatan, yeni sosyete, yeni devlet ve bunlari basarmak için arasiz, devrimler... Iste Türk genel devrimi'nin bir kisa ifadesi" (Kurultay 16 Mayis 1935 de kapanmistir.) | ||
| 1 Kasim 1935 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: " .. Olaylar Türk milletine iki önemli kurali yeniden hatirlatiyor: Yurdumuzu ve haklarimizi müdafaa edecek kuvvette olmak.. Barisi koruyacak uluslararasi çalisma birligine önem vermek.." | ||
| 9 Ocak 1936 | Ankara'da "Dil ve Tarih-Cografya Fakültesi" nin açilisi. | ||
| 20 Temmuz 1936 | Bogazlarin Türk Hükûmeti'nin hâkimiyetine geçisini saglayan "Montreux Antlasmasi" nin imzalanmasi. | ||
| 1 Kasim 1936 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "...Cumhuriyet, yeni ve saglam esaslariyla Türk milletini emin ve metîn bir gelecek yoluna koydugu kadar, asil fikirlerde ve ruhlarda yarattigi güvenlik itibariyle büsbütün yeni bir hayatin müjdecisi olmustur." | ||
| 27 Ocak 1937 | Cenevre'de Milletler Cemiyeti toplantisinda Hatay'in bagimsizliginin kabul edilmesi (Bu durum, 29 Mayis 1937'de Cenevre'de toplanan Milletler Cemiyeti Konseyi'nde de Hatay Anayasasiyla beraber onaylanmis, bagimsizlik rejimi 29 Kasim 1937 günü yürürlüge girmistir. 2 Eylül 1938'de Hatay Millet Meclisi açilarak Devlet Baskanligi'na Tayfur Sökmen seçilmistir. Devletin adi "Hatay Devleti" olarak kabul edilmis, 23 Haziran 1939'da Türkiye ile Fransa arasinda yapilan antlasma ile de Türkiye'ye birakilmis, 7 Temmuz 1939 tarih ve 3711 sayili Kanun'la yeni Hatay ili kurulmustur. ) | ||
| 11 Haziran 1937 | Atatürk'ün bütün çiftliklerini ve mallarini millete bagislamasi. | ||
| 9 Temmuz 1937 | Türkiye, Iran, Irak ve Afganistan arasinda Sadabat Pakti'nin imzalanmasi. | ||
| 1 Kasim 1937 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasi: "...Milletimizin lâyik oldugu yüksek uygarlik ve refah seviyesine varmasini alikoyabilecek hiçbir engel düsünmege yer birakilmadigini ve birakilmayacagini huzurunuzda söylemekle bahtiyarim." | ||
| 30 Mart 1938 | Fransa'dan davet edilen Prof.Dr. Fissenger'in Atatürk'ü muayenesini takiben Cumhurbaskanligi Genel Sekreterligi'nin Atatürk'ün hastaligi hakkinda ilk resmî teblig yayimlamasi (Bu teblig'de Fissenger'in muayenesi sonucu Atatürk'ün sihhatinde endise verici bir durum olmadiginin tesbit edildigi ve kendisine 1,5 ay kadar istirahat tavsiyesinin kâfi görüldügü belirtilmistir. ) | ||
| 20 Mayis 1938 | Atatürk'ün Ankara'dan Mersin'e gelisi; askerî birliklerin geçit resmini izlemesi. | ||
| 24 Mayis 1938 | Atatürk'ün Mersin'den Adana'ya gelisi,Atatürk Parki önünde askerî birliklerin geçit resmini izlemesi. | ||
| 26 Mayis 1938 | Atatürk'ün son olarak Ankara'dan Istanbul'a gidisi (Ölüm tarihine kadar Istanbul'da kalmistir.) | ||
| 5 Eylül 1938 | Atatürk'ün Dolmabahçe Sarayi'nda elyazisiyla vasiyetini yazmasi (Vasiyetname 6 Ekim 1938 günü Dolmabahçe Sarayi'na çagirilan Istanbul Altinci Noterine Atatürk tarafindan teslim edilmistir. Vasiyetnamenin açilisi: 28 Kasim 1938) | ||
| 29 Ekim 1938 | Atatürk'ün, Cumhuriyetin 15. Yildönümü nedeniyle Türkiye Cumhuriyeti Ordusuna mesaji: ". . Türk vataninin ve Türklük camiasinin san ve serefini, dahilî ve haricî her türlü tehlikelere karsi korumaktan ibaret olan vazifeni, her an yapmaya hazir ve âmade olduguna benim ve büyük ulusumuzun tam bir inan ve itimadimiz vardir." | ||
| 1 Kasim 1938 | Atatürk'ün Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni açis konusmasinin hastaligi sebebiyle Basbakan Celâl Bayar tarafindan okunmasi: "...Memleketimizi her gün daha çok kuvvetlendirmek, her alanda her türlü ihtimallere karsi koruyabilecek bir halde bulundurmak ve dünya olaylarinin bütün safhalarini büyük bir uyaniklilikla izlemek, barissever siyasetimizin dayanacagi esaslarin baslangicidir." | ||
| 10 Kasim 1938 | Atatürk'ün Dolmabahçe Sarayi'nda saat dokuzu bes geçe ölümü (Atatürk'ün Türk bayragina sarili tabutu 16 Kasim 1938 günü Dolmabahçe Sarayi'nin büyük tören salonunda bir katafalk üzerine konularak milletin ziyaretine birakilmis, 19 Kasim 1938 günü Dolmabahçe'den top arabasina konularak törenle Sarayburnu rihtimina, buradan Zafer torpidosu araciligiyla Yavuz gemisine nakledilmistir. Bu gemi ile Izmir'e getirilmis, yine Zafer torpidosuna nakledilerek karaya çikarilmistir. Cenaze, saat 20.30'da özel trenle Ankara'ya gönderilmis, 20 Kasim 1938 günü saat 10.00'da basta Cumhurbaskani olmak üzere Büyük Millet Meclisi Baskani, Basbakan, Bakanlar, Genelkurmay Baskani, milletvekilleri, devlet ve ordu ileri gelenleri tarafindan Istasyonda törenle karsilanmistir. Atatürk'ün tabutu trenden alinarak top arabasin konulmus, büyük törenle Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne getirilerek Meclis önünde hazirlanan katafalk'a yerlestirilmistir. 21 Kasim 1938 günü geçici kabir olarak ayrilan Etnografya Müzesi'ne getirilmis ve hazirlanan mermer lâhdin üzerine yerlestirilmistir. Tabut 10 Kasim 1953'de büyük bir törenle AnitKabir'e nakledilmis ve Atatürk'ün fani vücudu vatan topraklarina verilmistir.) | ||